Culinaire kalknagels

Geen plofkip

Maggi heeft de culinaire variant van de kalknagel uitgevonden. Het heet Mals en Kruidig en is bedoeld om een einde te maken aan het eindeloze lijden van talloze vaderlanders die keer op keer worden geconfronteerd met te droge en te smakeloze kipfilet.

Het lijkt ons een niet bestaand probleem, dus met het eindeloze lijden zal het ook wel meevallen. Maar zoals dat gaat; noem iets een probleem en het is een probleem. Net zoals die fictieve kalknagelepidemie.

Wat de Maggimannen echter handiger doen dan doen farmaceuten is de marketing. In plaats van dure televisiecommercials met pratende kalknageltenen paaien ze de goedgelovige foodblogger community. Menig foodbloggertje voelt zich meteen een hele pief als hij of zij een pakje en wat goodies krijgt van een multinational. Kost Nestlé helemaal niks. En iedereen maar geloven dat de bloggers wel te vertrouwen zijn, maar daar hadden we het al een keer over.

Papier duurder dan kip

Mensen die wat aan te merken hebben op deze gebakken lucht, worden eensgezind door de foodblogger community weggezet als azijn plassende zuurpruimen. Het zij zo.

En tóch. we moeten het ze na geven, de Maggimannen*. Velletjes papier verkopen, besmeerd met industrieel vet, suiker, zout en wat kruiden(aroma's) om kip mee te bereiden. Omgerekend zijn de velletjes papier per gram meer dan twee keer zo duur dan kipfilet. Uiteraard hebben we het dan over plofkip, maar we moeten er ook niet aan denken dat een volwaardige kip dermate triest zou moeten eindigen.

Schokkende schok der herkenning

Het begon zo leuk, een betoog over de onwenselijkheid van 'positieve keurmerken' in de Volkskrant. De argumenten waren stuk voor stuk doordacht, maar de uitwerking was - we raken hier aan de uiterste uiteinden van onze diplomatieke uitdrukkingsvaardigheid - minder lucide.

Gustaaf Haan, wil namelijk één woord voor alle producten die niet-biologisch, niet-diervriendelijk, niet-slaafvrij, niet-etc. zijn. Dat klinkt heel handig en gemakkelijk en klantvriendelijk voor de verwarde consument. Maar het is een paard van Troje.

Duurzaamheidsouderlingen
Het idee van meneer Haan leidt net zo min tot een betere wereld als elke andere vorm van fundamentalisme. Het zou al snel leiden tot een raad van duurzaamheidsouderlingen die aan de hand van een protocol mag gaan bepalen wat wel en wat niet door de beugel kan.

We zien het al voor ons. Eerzame bakkers die een negatief label krijgen omdat vrouw of kind wel eens meewerkt (uitbuiting, kinderarbeid). Of een boer die zijn dieren laat slachten bij een slager die niet biologisch is omdat hij niet wil dat zijn dieren uren op transport moeten naar een biologisch slachthuis*.

Plofbrodenbakker
Nu al leidt dat laatste er toe dat zo'n boer geen biologisch keurmerk op zijn vlees mag plakken, maar als we gaan doen wat meneer Haan wil, krijgen de rundersaucijzen van onze eerzame boer en die kleine ambachtelijke bakker hetzelfde negatieve label als het vlees van de kiloknaller en de plofbrodenbakker.

Eigenlijk staan we nog steeds achter ons oorspronkelijke idee waarbij al die positieve keurmerken worden afgeschaft door een handjevol negatieve. Nét iets genuanceerder én het laat mensen nadenken over hun eten en wat ze belangrijk vinden. En volgens ons is eten veel te belangrijk om niet over na te denken.

Biologische kul

Biologisch opslagrek

We geven grif toe niet onbevooroordeeld te zijn. Dat is een beletsel voor objectiviteit, dus u bent gewaarschuwd.

Er zijn keurmerken die als doel lijken te hebben de consument op het verkeerde been te zetten. Eigenlijk zijn die niet het ergst, want u prikt daar toch wel doorheen. U snapt ook wel dat gezonder heel iets anders is dan gezond. Erger dan deze keurmerken zijn de keurmerken die heel bonafide lijken.

Protocollenfetisjisten
Deze keurmerkorganisaties kunnen het leven van eerzame producenten e.d. onmogelijk maken. Zo waren we, tot onze verbijstering, al een keer gestuit op het verschijnsel biologische slager. Biologisch gehouden vee moet volgens het keurmerk worden geslacht door een slager die alleen biologisch vee slacht. Jammer, maar helaas voor de ambachtelijke zelfslachtende slager, jammer voor dieren die lekker lang op transport mogen, maar het is niet anders volgens de protocollenfetisjisten.

Maar het kan nóg gekker. Transport en opslag dienen voor het SKAL-keurmerk eveneens "biologisch" te zijn. We stuitten daarop tijdens een gesprek met iemand die biologisch en faitrade sap importeert. Dat sap moet - zo blijkt - in een gecertificeerde ruimte worden opgeslagen en in een gecertificeerde auto worden vervoerd. Het mag niet in contact komen met niet-biologische producten... Wij snappen dat niet zo. Het gaat nota bene om diepgevroren sappen. Maar ook als het zou gaan om laten we zeggen eieren of bloemkolen, maakt het dan iets uit of het buurei of de buurkool afkomstig is van een bedrijf dat niet-biologisch is?

Godsdienstijver [niets ontziende]
Behalve dat deze eis ons ernstig doet denken aan niets ontziende godsdienstijver, leidt het ertoe dat het doel - een betere wereld - weer wat verder op afstand wordt geplaatst. Immers, het maakt biologische producten nodeloos duur en bovendien leidt het tot meer uitstoot en andere vormen van vervuiling. De vervoerder bijvoorbeeld moet elke jaar €2000 betalen voor zijn certificaat. Dat moet worden terugverdiend. Daarnaast is het logistiek onhandig als je geen niet-biologiche producten mag laden omdat anders met een half lege wagen moet rijden... en hoe biologisch is het om door volslagen onzinnige eisen extra broeikasgassen en fijnstof uit te stoten?

Keurmerk voor betaalde bloggers

Er spoelde enige tijd geleden zomaar een golfje uiterst welwillende artikelen over het land waarin een aantal mythes en maren omtrent het Vinkje werden ontkracht. Ook werd meteen nog even uitgelegd hoe het werkte. En waarom het een bijdrage is aan het welzijn van alle Nederlanders.

Het zal uiteraard aan onze beperkte geestelijke vermogens hebben gelegen dat wij het, na gemiddeld ±1200 woorden, nog steeds niet snapten. Wat we ook zo raar vonden was dat al die artikelen zo op elkaar leken. Gelukkig waren enkele bloggers zo eerlijk om in een klein hoekje aan te geven dat het om een betaalde bijdrage ging.

Voorgekookte blogs
Volgens een artikel in reclamevakblad Adformatie laat ongeveer de helft van de bloggers zich inmiddels betalen voor het schrijven van stukjes over producten of diensten. De vraag is of dat slim is van die bloggers. Het is makkelijk verdiend, maar ik kan sindsdien geen artikel meer Lezen van bijvoorbeeld Bettine Kookt, zonder het vermoeden dat het is voorgekookt.

Wat wij niet goed begrijpen is dat de bloggers in kwestie zo onhandig zijn. We kunnen ons nog enigszins voorstellen dat je het eens bent met een opvatting waarover je kunt discussiëren. Maar wat we tamelijk dom vinden is dat je dingen schrijft die simpel weerlegbaar zijn.

Als je je in de problemen hebt geschreven
In geval van het Vinkje, bijvoorbeeld werd gesteld dat 61% van de deelnemende bedrijven kleine bedrijven zijn. Slechts één blik op de lijst van deelnemers maakt duidelijk dat dit niet zo is. Sterker nog, we vonden er niet eens één. Maar gelukkig betáált Ik Kies Bewust niet alleen, ze helpen je ook als je je in de problemen hebt geschreven. Dan sturen ze een medewerker op die niet-betaalde blogger af om fijntjes uit te leggen dat ze maar liefst 61% kleinere betalers hebben. Ja, echte woordkunstenaars daar bij dat Vinkje.

Inmiddels hebben we begrepen dat vooral in Mode en Food vaak wordt betaald voor welwillende blogs. Wel dood en doodzonde, want zo ondergraven die betaalde bloggers ook het vertrouwen in de niet-omkoopbare bloggers. Gezien hun kennelijke voorliefde voor keurmerken is het zodoende wellicht een goed idee om betaalde bloggers te voorzien van een keurmerkje. Zelf dachten we - geheel in stijl - aan het musje. In de uitvoeringen koper, brons en goud. Goud voor de bloggers die alleen maar in opdracht bloggen, zilver voor degenen die betaald worden, maar vergeten dat te melden en koper voor de sloebers die het braaf melden en slechts een grijpstuiver bijverdienen.

Dit is een eurovrijeblog

Het artikel in Adformatie

Een veelzijdig stukje vlees

Klanten worden steeds kritischer als het om duurzaamheid gaat. We haasten ons om daaraan toe te voegen, 'en gelukkig maar'. Een klein voorbeeld uit onze praktijk in Gorinchem. Een van onze betere klanten vroeg of we ook kip hebben. Helaas hebben we dat niet, maar we zoeken graag en dus zijn we maar eens wat gaan bellen.

Zoals bekend zijn we niet van de keurmerken en willen we graag zelf een kijkje nemen voordat we ja durven te zeggen tegen een bepaald product of een bepaalde leverancier. Maar er kwam geen ja, want de enige die we echt durven te vertrouwen kon wegens persoonlijke omstandigheden niet leveren, Restte biologische kip uit een polder. Dat hebben we tóch maar voorgesteld, met de aantekening dat we het bedrijf nooit hadden gezien. De klant in kwestie gaf daarop aan liever te wachten totdat dat ene bedrijf dat we echt kennen weer kan leveren en dan wil ze geen filet, maar hele kippen.

Ontgoogeld
Niet veel later passeren we een slager met grote borden waarop de Boerderijkip wordt aangeprezen. Arglistig als we zijn bedenken we ons dat dat vast wel geen beschermde naam zal zijn, dat de naam meer suggereert dan de inhoud waar maakt en meer van dit soort sombere overpeinzingen. In de ijdele hoop dat we ons vergissen, toch maar even gegoogeled.

Helaas, het viel weer niet mee. Dat langere leven van het 'langzaam groeiende ras; de Hubbard', duurt maar zeven (7) dagen langer dan van een plofkip. En dan voldoen ze nog niet eens aan de eisen voor één ster van de DierenBescherming, waarbij de lat ook al niet erg hoog ligt. Jammer, want de website wekte toch echt beelden op van kippen die je met een gerust hart kunt eten. Verder is er weer veel vaagheid rondom het snavelknippen. De DierenBescherming meldt heel vrolijk dat bij legkippen met drie sterren de 'snavels niet worden behandeld'...  Boerderijkip zegt er helemaal niks over en dus hebben we daar maar een mailtje over gestuurd*.

Postuum mishandelde kip
Dan nu een recept waarbij de kip postuum wordt mishandeld. Het is een beetje een vreemd recept dat de inzet van bakstenen vereist.

• twee dubbele kipfilets**
• 1,5 theelepel grof zout
• 2 theelepels gekneusde zwarte peperkorrels
• 1 à 1,5 theelepel chilivlokken
• 1 à 2 knoflookteen, fijngehakt
• blaadjes van een takje rozemarijn, gehakt
• sap van een citroen
• 1 deciliter olijfolie

Plus

• 4 bakstenen (omwikkeld met aluminiumfolie)
• in water geweekte houtsnippers, bijvoorkeur eik of beuk

De filets in tweeën delen, schoonspoelen en drogen. Met de kruiden inwrijven, in een ondiepe schaal leggen en vervolgens overgieten met de olie en het citroensap. Laat ze een uur , maar niet langer, in de koelkast marineren en draai ze daarbij af en toe om.

Steek de barbecue tijdig aan en richt hem in voor direct roosteren. Vlak voordat de filets op het rooster gaan, verspreid u de houtsnippers over de houtskool. Vet het rooster vervolgens in met wat olijfolie of - handiger - een stukje varkensspek, daar wordt het rooster ook meteen wat schoner van. Als u niet invet, kan het gebeuren dat de filets vastkleven.

Leg op elke filet een baksteen en draai na twee minuten de filet om, naar weer twee minuten herhaalt u dit, maar dan draait u de filets een kwartslag zodat er een mooi patroon ontstaat. Na twee minuten weer omdraaien en dan moeten ze ongeveer gaar zijn. Dit kunt u testen door met een vinger te drukken op het dikste deel. Dit moet stevig aanvoelen. Uiteraard worden de stenen telkens teruggelegd...

__________________________________________________
*Zodra we een antwoord krijgen, leest u dat hier
**Zoals boter bij ons boter is en geen margarine doen we hier ook niet aan toevoegingen als blije, gelukkige, vrije uitloop etc. 

Fileerder van dienst

En zo haalt het ene argument het andere uit. Gezellig kan je het niet noemen, maar leerzaam is het soms wel. Als gevolg van een discussie over lokaal vlees versus vlees van pampakoeien, i.c. de discussie of mensen ooit de moeite nemen om daadwerkelijk bij een boer of slager te gaan kijken, vroeg ik me af wat de alternatieven zijn. Volgens mijn opponent moet het namelijk online worden geregeld.

Dat online klinkt ook heel bijdehand en bijdetijds, maar wat bedoelt hij eigenlijk? Het is zo'n vraag die je haast niet durft te stellen, want misschien heb je wel iets gemist. Of je krijg een flitsende uitleg over peer-to-peer cloud-based community driven client/server side no-break solid state systems, waarna je je een nietige nitwit voelt. Vervolgens durf je alleen maar iets onverstaanbaars te stamelen in de hoop dat je de indruk wekt dat je alleen maar even testte of je opponent net-zo-bij-de-tijd is als jij*.

Daadwerkelijk naar de boer
In de praktijk zal het wel weer gaan om keurmerken. We hebben in Nederland momenteel meer dan honderd duurzaamheidskeurmerken. Of dat dan wel duurzaam is en of de gemiddelde consument daar mee om kan gaan is sterk de vraag.

Lento Melo toont zelf aan heel diervriendelijk te zijn door middel van een indrukwekkende opsomming aan keurmerken. En natuurlijk geen consument die daar ooit naar kijkt, misschien is het percentage dat de moeite neemt om uit te zoeken wat ISO22000 of Verordening (EG) nr. 825/2004 nog wel kleiner dan het percentage dat daadwerkelijk naar de boer toe gaat...

Overdadig gecertificeerd
Als fileerder van dienst ben ik maar eens gaan spitten. Men is nogal trots op het overdadig gecertificeerde Uruguayaanse slachthuis. Jammer alleen dat het niet met name wordt genoemd. Ook jammer dat meteen al het eerste keurmerk niets met dierenwelzijn heeft te maken. ISO9001 betreft namelijk een paar meter papier in keurige ordners waarmee het bedrijf kan aantonen dat de kwaliteitszorg keurig op papier is vastgelegd...

Eigenlijk is er maar één (SKAL) dat iets zegt over dierenwelzijn. De rest is - en dan drukken we ons erg voorzichtig uit - minder relevant als het gaat om dierenwelzijn (zie het onderstaande lijstje).

1. BRC
2. ISO22000
3. HACCP (1, 2 en 3 drie betreffen voedselveiligheid en zijn grotendeels overlappend en hebben niets met dierenwelzijn te maken heeft - red. Eetwijzer)
4. USDA Organic (dit keurmerk ligt momenteel onder vuur omdat 'dierenwelzijn volgens de USDA niet belangrijk is'  - red. Eetwijzer)
5. Verordening (EG) nr. 1778/2002 algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden  (Dierenwelzijn? - red. Eetwijzer)
6. Verordening (EG) nr. 825/2004 Anti-dumping maatregel gericht op Japanse TV-camera's (Het staat er toch echt - red. Eetwijzer)
7. Verordening (EG) nr. 854/2004 betreft specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong (minimale aandacht voor dierenwelzijn (art .4) - red. Eetwijzer)
8. Verordening (EG) nr. 999/2001 betreft voorschriften inzake preventie, bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën (BSE - red. Eetwijzer)

Naschrift & Noot:

* De werkelijkheid is soms hilarisch. Terwijl ik druk was mijn een persiflage ontving ik een tweet met als inhoud: "De keurmerken worden vanzelfsprekend ge-audit. Daarnaast ben ik zelf bezig om een 'wisdom of the crowd" model (peer2peer, valuebased te starten. Transparantiemodel. Daarmee kan online 'bezoek' worden vormgegeven'...

#6 Is inmiddels aangepast. Moest niet 825/2004 zijn, maar 593/2013 - typefout. Toch maar weer even erbij gegoogeld en dat blijkt dan te gaan om: UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 593/2013 VAN DE COMMISSIE van 21 juni 2013 betreffende de opening en de wijze van beheer van tariefcontingenten voor vers, gekoeld of bevroren rundvlees van hoge kwaliteit en voor bevroren buffelvlees...

Braaf opschrijven II

Pampa

Ik heb me drie maanden geleden een beetje druk gemaakt over luie journalistiek in Trouw. In een stukje van een culinair journalist kreeg Jack van Messel, importeur van Uruguayaans rundvlees, ruim baan om uit te leggen waarom zijn product het beste en lekkerste en meest duurzame van de wereld is.

Gemakshalve vergelijkt hij - als ik het goed interpreteer zijn free range herefords op de pampa met Nederlandse dikbillen uit de stal. Ik vind dat érg kort door de bocht en volgens mij worden er dan appels met peren vergeleken. Meneer Thijssen heeft alles echter braaf uitgeschreven en genoten van zijn Uruguayaanse steak.

Mijn enigszins vileine blogje verscheen op 4 juni en na bijna drie maanden reageert Mark Soetman via Twitter:

"@MijnKoeJouwKoe Tsja. De waarheid is niet altijd hetgeen goed voelt. 'Controleerbaar' is een non-argument btw. Gebeurt in praktijk niet"

Keurmerken
Hij doelt op mijn opmerking, dat bij 'lokaal' de consument zelf bij de producent/boer kan gaan kijken en dat zij haar oordeel niet afhankelijk maakt van keurmerken met benamingen als ISO9001, ISO22000, HACCP, USDA Organic, SKAL, BRC, EU-verordeningen 1778/2002, 825/2004, 854/2004 en 999/2001, waar Lento Melo graag mee schermt als het om dierenwelzijn gaat.

Laten ik vooropstellen dat er een kern van waarheid zit in zijn tegenwerping, misschien zelfs wel meer dan dat, maar het kan. Je kán bij de boer gaan kijken bij 'onze' koeien. Sommige mensen doen het ook, maar lang niet iedereen. Bij rundvlees uit Uruguay ligt dat complexer, maar kan het óók (een retour Montevideo kost tegenwoordig maar €1.151,62 en je bent er al na 26 uur en 40 minuten).

Spitten
Ik vond het echter maar vreemd dat iemand reageert op een blogje dat door 44 mensen is gelezen en dat al bijna drie maanden geleden het licht zag. Wat ik ook zo gek vond was dat hij zich alleen maar op het lokale richt en niet op de andere argumenten en dan met name de appel/peren-vergelijking. Dus ben ik maar eens gaan spitten op internet en dat maakt meteen veel duidelijk.

Mark Soetman blijkt, onder de naam Zout, advieswerk te doen op gebied van 'duurzaamheid in de voedselketen'. Hij heeft intensief bijgedragen aan Lento Melo, een merknaam voor vlees uit Uruguay van meneer Van Messel*. Want door de barre omstandigheden op de Uruguayaanse pampa's groeien de herefords daar maar traag (lento) en dat is goed volgens Van Messel (lekkerder, leuker voor de dieren en beter voor het milieu), maar slecht volgens de VN (meer methaanuitstoot per koe omdat ze langer leven, erosie, overbegrazing, problemen met de watervoorziening en aantasting van de biodiversiteit).

In dit geval is controleerbaarheid allesbehalve een non-argument. Soms neemt iemand wél even de moeite om te gaan spitten. Toch leuk van internet; niet lokaal, wel heel controleerbaar. Net zo controleerbaar als de keurmerken die Lento Melo opsomt op de pagina Dierenwelzijn, eentje betreft overigens anti-dumping-maatregelen gericht tegen Japanse TV-camera's, maar daarover een andere keer.

-----
* Door het Trouw-artikel dacht ik dat 'lento melo' traag groeien betekent, maar op de website van Lento Melo lees ik "'Lento' is Spaans voor langzaam. En Melo is de naam van het stadje in Uruguay waarbij in de omgeving onze Lento Melo ossen hun kalme en onbezorgde leventje leiden." Dat Jack van Messel bij Lento Melo betrokken is, wordt uit de website niet duidelijk.

Puur maar misschien niet eerlijk

Ik vrees dat ik binnenkort opvallend vaak onopvallend gevolgd zal worden door onopvallende lieden met gleufhoeden en trenchcoats. Ik ontkom er immers niet aan om in deze blog wat woorden te gebruiken die uitgefilterd worden door bevriende inlichtingendiensten. Maandag namelijk hoorde ik Joris Lohman van de Youth Foodmovement (YFM) op Radio1 zulke ongelooflijk gematigde dingen zeggen over AH's Puur en Eerlijk, dat ik me ging afvragen of ik soms een fundamentalistische food-extremist ben geworden.

De aanleiding was de stellingname van Foodwatch tegen AH's Puur en Eerlijk. Foodwatch vindt het namelijk puur nóch eerlijk dat Albert Heijn de suggestie wekt dat de producten van dat huismerk puur én eerlijk zijn. Want de grootgrutter legt de lat voor dit 'huismerk' wel heel erg laag. Als slechts één component een keurmerk heeft op gebied van duurzaamheid, dan valt het al in de prijzen.

...dat gaat dan echt over gezondheid
Een voorbeeld, cake die stijf staat van de e-nummers, maar waarvoor eieren zijn gebruikt met een ster van de Dierenbescherming (u weet wel beter leven, maar zonder snavel en met heel veel op 1m2) is Puur & Eerlijk. Althans volgens de opvatting van AH. Joris vindt dat verdedigbaar en noemt en passant Ik-Kies-Bewust als lichtende voorbeeld. Maar, daar lijkt hij het spoor helemaal bijster. Hij zegt daarover, '...dat gaat dan echt over gezondheid..." Dat weten we dan ook weer...

Maar, terug Puur & Eerlijk en/of AH. Deze laatste zegt, dat ze het de consument gemakkelijk wil maken om tot goede keuzes te komen, maar tevens is Puur en Eerlijk een marketinginstrument. Waar AH een beetje aan voorbij gaat is dat de gemiddelde consument nog steeds denkt dat "en" en betekent en "of" of. Al met al krijg ik sterk de indruk dat marketing en voorlichting bij AH op gespannen voet leven. Waar Joris van mening lijkt dat AH best goed bezig is, heb ik maar snel de petitie van Foodwatch getekend.

NB's
1 - Vooralsnog ga ik ervan uit dat Joris zijn dag niet had.
2 - Voor alle duidelijkheid, Ik-Kies-Bewust is evenmin een betrouwbaar kompas voor de zoekende consument

AH omarmt Eetwijzerfilosofie

Wat begon als een beetje een doordeweekse maandag van het soort waarbij je je een filiaalhouder te Vledder voorstelt, veranderde ineens in een glorieuze dag. Ik kreeg namelijk het volgende stukje tekst te lezen:

"Onze klanten gaan ervan uit dat onze producten voldoen aan de wet. Het logo van Fair Produce biedt geen meerwaarde. Volgens de AH-woordvoerder: "Ik plak op mijn auto ook geen sticker dat ik mij aan de maximumsnelheid houd".

Het is een soort small-step-for-a-man/giant-leap-for-mankind-quote, want hier wordt niet zomaar wat gezegd. Dit betekent een resolute voedsellandrevolutie.

Zand erover
AH zegt in feite dat ze stoppen met al die verwarrende logo's, dus exit Dierenbeschermingssterren, want dierenwelzijn is een vanzelfsprekendheid en natuurlijk zijn we Puur en Eerlijk, stel je voor zeg. Dat er boter is gebruikt en geen ranzige margarine voor koek en gebak en geen kleurstoffen en aroma's om iets te verhullen of te suggereren...  En Fair Trade!? Kom op zeg, het is de gevangeniswinkel niet! En de aarde putten we ook niet meer uit, we  plegen geen roofbouw meer op dieren, we worden gewoon ineens ethisch bewust. Het heeft misschien even geduurd en het is misschien een beetje raar dat we dat gedoe met die stickers voor bonafide producten van bonafide producenten zo normaal vonden, maar okay, zand erover.

De bedrijven die nu nog de boel willen bedotten mogen dat best blijven doen, maar zoals in het wegverkeer krijgen ze te maken met een fijne sanctie. Dat wil zeggen, per soort overtreding een duidelijke sticker en die mogen ze dan nog betalen ook. Van dat laatste zullen ze niet wakker liggen, want ze verdienen genoeg aan de uitbuiting van arme stakkers en het gebruik van spotgoedkope surrogaten. Mensen die graag junkfood willen eten, van ons mogen ze, maar per ongeluk junkfood eten is er niet meer bij.

Scheef speelveld: Nu nog schever

Op twitter ontstond weer een kleine discussie over keurmerken. Het is een materie waar ik iets van vind. Een boer uit het zuiden des lands en een boerin uit het noorden vinden er ook wat van en die twee zijn het niet met elkaar eens. Ik ben het voornamelijk of overwegend eens met de boerin.

Prinzipienreiterei was ook in de oudheid niet zonder gevaar

Aan de andere kant is het een kwestie van principes aan de ene kant en pragmatisme aan de andere. Het principiële aspect aan de discussie is een fundamentele ergernis over het feit dat het toch wat merkwaardig is dat je met voedsel mag knoeien tot je een ons weegt. Er  wordt je dan geen haarbreed in de weg gelegd. Je mag luidkeels de suggestie wekken dat je de meest geweldige ingrediënten gebruikt, dat jouw producten door lieftallige, broeierig kijkende Italiaanse maagden hoogstpersoonlijk en vol liefde in hun eigen keuken worden bereid, terwijl de werkelijkheid er eentje is van grauwe fabrieken, gedeprimeerde fabrieksarbeiders en gloedvolle verpakkingen.

En die ingrediënten... gebruik rustig namaakkaas uit een processorvat, voeg daar voor de vorm een paart gram echte kaas aan toe en zet dan geheel legaal, "Met echte ...kaas!!!" op de verpakking. Van de warenwet mag het en je hebt er echt geen vergunning of ontheffing voor nodig. Gelukkig weten de meeste consumenten niet eens van het bestaan van analoge kaas en zijn ze bovendien zo naïef om te denken dat de overheid dat allemaal best goed heeft geregeld. dus als er op bedenkelijk broodsmeersel staat dat je er slim van wordt, dan zal dat wel zo zijn...

Tot daar aan toe
Gelukkig hebben we daarnaast de keurmerken, waarmee bonafide producenten keihard en onweerlegbaar kunnen aantonen dat ze biologische producten maken, aan fairtrade doen, authentieke streekproducten produceren, aan het welzijn van dieren denken of zorgen dat we met ons allen wat minder obees worden. Van dat laatste keurmerk mag je echter met een gerust hart snacks en candybars eten en het voorlaatste vindt een heleboel kippen zonder snavel op een vierkante meter geen enkel probleem. Dat mag best een beter leven heten.

Verder heeft biologisch geen mening over fairtrade en omgekeerd en als je een ambachtelijk streekproduct wilt beschermen moet je je vervoegen bij een club die wordt gedomineerd door het grootwinkelbedrijf en de voedingsmiddelenindustrie.

Okay, dat is misschien allemaal nog tot daar aan toe. Maar dan ben je dus een kleine ambachtelijke producent, zo eentje die geen concessies wil doen op gebied van biologische productie, fairtrade, ingrediënten, dierenwelzijn, recepturen etc. Het gevolg is dat de productiekosten relatief hoog zijn. En als je dan ook nog enigszins plausibel wilt aantonen dat je bonafide producten maakt moet je ook nog eens een keer geld gaan uitgeven om die mooie producten definitief uit de markt te prijzen.

Kokerkeurmerken
Natuurlijk weet ik best dat keurmerken als EKO, Demeter, Fairtrade integere clubs zijn zonder winstbejag, maar ik zag het liever andersom. Dus als je voldoet aan de normen van dergelijke keurmerken dan worden alle kosten betaald uit een potje dat wordt gevuld door de fabrikanten die zelf niet aan de normen voldoen. En als ik dan toch aan het wensdenken ben wil ik ook meteen een einde aan al die kokerkeurmerken. Keurmerken dus die zich alleen bezig houden met dat ene kleine deeltje van het spectrum, die alleen wensen te kijken naar het biologische en die het verder worst zal zijn of er een faire prijs wordt betaald. Of die uitbuiting van boeren en Niger wel een probleem vinden, maar uitbuiting van boeren in Moldavië of Vledder niet.

Het lijkt misschien onhaalbaar c.q. wereldvreemd, maar hoe vreemd is het eigenlijk. In het wegverkeer vinden we het heel normaal. Daar zijn het toch echt de wegmisbruikers die opdraaien voor hun eigen misdragingen en hoeft geen enkele keurige automobilist te betalen om aan te tonen dat hij/zij  een keurige automobilist is.