Biologische kul

Biologisch opslagrek

We geven grif toe niet onbevooroordeeld te zijn. Dat is een beletsel voor objectiviteit, dus u bent gewaarschuwd.

Er zijn keurmerken die als doel lijken te hebben de consument op het verkeerde been te zetten. Eigenlijk zijn die niet het ergst, want u prikt daar toch wel doorheen. U snapt ook wel dat gezonder heel iets anders is dan gezond. Erger dan deze keurmerken zijn de keurmerken die heel bonafide lijken.

Protocollenfetisjisten
Deze keurmerkorganisaties kunnen het leven van eerzame producenten e.d. onmogelijk maken. Zo waren we, tot onze verbijstering, al een keer gestuit op het verschijnsel biologische slager. Biologisch gehouden vee moet volgens het keurmerk worden geslacht door een slager die alleen biologisch vee slacht. Jammer, maar helaas voor de ambachtelijke zelfslachtende slager, jammer voor dieren die lekker lang op transport mogen, maar het is niet anders volgens de protocollenfetisjisten.

Maar het kan nóg gekker. Transport en opslag dienen voor het SKAL-keurmerk eveneens "biologisch" te zijn. We stuitten daarop tijdens een gesprek met iemand die biologisch en faitrade sap importeert. Dat sap moet - zo blijkt - in een gecertificeerde ruimte worden opgeslagen en in een gecertificeerde auto worden vervoerd. Het mag niet in contact komen met niet-biologische producten... Wij snappen dat niet zo. Het gaat nota bene om diepgevroren sappen. Maar ook als het zou gaan om laten we zeggen eieren of bloemkolen, maakt het dan iets uit of het buurei of de buurkool afkomstig is van een bedrijf dat niet-biologisch is?

Godsdienstijver [niets ontziende]
Behalve dat deze eis ons ernstig doet denken aan niets ontziende godsdienstijver, leidt het ertoe dat het doel - een betere wereld - weer wat verder op afstand wordt geplaatst. Immers, het maakt biologische producten nodeloos duur en bovendien leidt het tot meer uitstoot en andere vormen van vervuiling. De vervoerder bijvoorbeeld moet elke jaar €2000 betalen voor zijn certificaat. Dat moet worden terugverdiend. Daarnaast is het logistiek onhandig als je geen niet-biologiche producten mag laden omdat anders met een half lege wagen moet rijden... en hoe biologisch is het om door volslagen onzinnige eisen extra broeikasgassen en fijnstof uit te stoten?

Marsepijn

Nederland blijft een raar land als het om de eetcultuur gaat. Marjoleine de Vos beschreef recent nog dat als wij Nederlanders echt lekkere boter willen, dat we dan kiezen voor boter uit Normandië, Bretagne of de Belgische Voerstreek (Aubel). Raar, want ooit hadden we een wereldnaam als het om boter ging.

Iets soortgelijks doet zich voor met spijs en marsepein. Typisch Nederlandse producten, al wordt het gemaakt van amandelen. Maar aan de gemiddelde banketstaaf komt geen amandel te pas en bij veel marsepein zal men de amandel al eveneens vergeefs zoeken.

Ieder verzet lijkt zinloos
Maar goed, we zijn in Nederland inmiddels al zover dat we best weten dat als we een banketstaaf willen zoals de banketstaaf ooit bedoeld was - voor de goede orde: een vulling die bestaat uit amandelspijs en een omhulsel van bladerdeeg op basis van roomboter - dat we dan extra onze best moeten doen, want anders krijgen we witte bonenpulp en margarine. Misschien raar, maar ieder verzet lijkt zinloos.

Denk echter niet dat amandelspijs per definitie zuivere koffie is. Als het om voedsel gaat, is de wetgever uiterst coulant. Voor amandelspijs moeten wel amandelen worden gebruikt, maar 15% is echt wel meer dan genoeg volgens de wet. Een beetje handige bakker vervangt de dure amandelen voor een restproduct als abrikozen- of perzikpitten. Plakkertje erop met "zuivere amandelspijs" en tel uit je winst.

Eer te na
Gelukkig zijn er bakkers die dit hun eer te na vinden. Gerard Hardeman van de gelijknamige Bakkerij Hardeman uit Wijk en Aalburg is er zo een. Hij was zo ontevreden over de marsepein en amandelspijs die wordt aangeboden, dat hij heeft besloten alleen nog maar zelfgemaakte te verwerken. Alleen dan weet hij precies waar hij aan toe is en bovendien is het dan nog biologisch ook. Behalve in zijn winkel in Wijk en Aalburg zijn zijn producten (ook heel bijzonder biologisch zuurdesembrood) vanaf zes september ook te vinden op de Culimarkt in Dordrecht.

Spar parasiteert

Boerenbedrog krijgt een nieuwe betekenis

Streekproducten bestaan niet en dat heeft de Spar heel goed begrepen. Immers, elk product komt uit een streek, maar de ene streek voegt wat toe aan de beleving en over de andere streek (zeg de Maasvlakte) kan je maar beter zwijgen.

Na een aarzelende start geeft Spar nu vol gas met Spar uit de streek. Er is nu zelfs tandbederf uit de streek te koop.. in de vorm van kaneelkussentjes e.d. Denk bij streek overigens niet meteen aan lokaal, tenzij je bereid bent wel heel ruim te denken. Denk ook niet aan ambachtelijk en kleinschalig.

Ik wijdde al eerder een blog aan dit fenomeen met als titel Uit de Rotstreek. In feite parasiteert Spar op het imago van het streekproduct en dat doet ze op een wel heel cynische wijze. Dat imago is door ambachtelijke, bonafide kleine producenten heel langzaam opgebouwd en als het aan de spar ligt gaat ze daar maximaal van profiteren ten koste van diezelfde kleine producenten. Een onvervalst staaltje van parasitisme dus van Spar (Sparasitisme).

Ik moet toegeven ze doen dat heel slim. Ze kopen bijvoorbeeld eieren in van een gangbare boer die aan scharreleieren doet. U weet wel, 17 kippen per vierkante meter, afgeknipte snavels en een ster van de Dierenbescherming wegens beter leven... De doos krijgt een mooie wikkel met een tevreden lachende boer erop die verliefd naar wat kippen kijkt.

De slimmigheid zit hem echter niet zozeer in de verneukeratieve plaatjes, maar in de prijs. De eieren zijn per doos €0,10 duurder dan biologische. Als dat geen pure winst is... nee, niet voor de boer (lijkt mij althans zeer onwaarschijnlijk) en al helemaal niet voor de kip. De consument denk tijdens zijn jachtige supermarktbezoek niet minder dan een goede daad te verrichten. Hij ziet een etiket van de dierenbescherming inzake beter leven ziet daarnaast een doos biologische eieren die goedkoper zijn. Het ligt voor de hand te denken dat de duurste eieren de meeste maatschappelijk winst opleveren en dus kiest de consument die het beste met de wereld voor heeft voor de duurste eieren.Maar de enige die er echt bij wint is uiteraard Spar zelf.