Dode musfilet

Wij zijn niet goed in boekhouden en soms denken we dat dat maar goed is ook. Er is namelijk een school in Nederland die denkt dat je als het om duurzaamheid gaat het ene tegen het andere kunt wegstrepen. Dat een heel klein beetje minder ellendig leven voor heel veel dieren beter is dan een uitstekend leven voor heel weinig dieren.

Ons doet die opvatting elke keer weer denken aan de ijzeren rijstkom. Chinese machthebbers die verkondigden dat het volk niks te klagen had over rechteloosheid, gebrek aan vrijheid etc want, ze krijgen toch elke dag een rijstkom vol rijst en hebben recht op gratis medische zorg.

Kip blij met dode mus
Dus als Meat Your Own kritiekloos een persbericht van het CBL overneemt over de Hollandse Kip, die langer leeft dan de gangbare scharrelkip en trager groeit, dan worden we een beetje moedeloos. Immers die kip zit straks nog steeds met 19 kippen op één vierkante meter en leeft maar drie [3] dagen langer. Maak je een kip blij met een dode mus?

De gemiddelde consument echter is dol op dode mus, want dode mus is fijn voor het geweten en goed voor de portemonnee. Bovendien heeft deze meneer of mevrouw bij 'beter leven' een romantisch, arcadisch beeld. Hij of zij denk dan niet aan verwaarloosbare verschilletjes zoals 21 kippen per m2 of 19 per m2. En dat langer leven staat voor maar twee dagen meer of te wel een leven van 45 dagen, daar kan hij/zij zich HELEMAAL niks voorstellen. Dus zal die Hollandse Kip een geducht marktaandeel gaan afknabbelen van de kip met één ster. Niet dat die nou zo het goed hebben, maar die zitten met 12 op een vierkante meter.

Geiten wollen sokken uit de kast
Het gevolg kan dus zomaar zijn dat boeren die hebben geïnvesteerd in beter-leven-kippen besluiten om toch maar weer 19 kippen per vierkante meter te gaan houden. Het gevolg kan dus zomaar zijn dat een aantal kippenboeren een heel klein stapje vooruit doet en een groot aantal anderen twee stappen terug.

Maar volgens Meat Your Own zijn we een beetje een oude zeur. Azijnpissers ook, want het zijn stapjes in de goede richting en omdat het om een heleboel kippen gaat... bovendien vergeten we dat ze ook de uitstoot gaan terugdringen en dat de kippenmest wordt gebruikt voor teelt van het voer. Een gesloten kringloop. Je zou er je geitenwollen sokken voor uit de kast halen...

Maar krijgen we dan een aparte meststroom van kippenstal naar kippenvoerakker? Wordt de kippenmest niet sowieso verhandeld en maakt het dan uit of ze wordt gebruikt voor tarwe, suikerbiet of snijbloemen qua duurzaamheid? Als het al waar is, dan lijkt het ons omslachtig dom en verre van duurzaam.

Een veelzijdig stukje vlees

Klanten worden steeds kritischer als het om duurzaamheid gaat. We haasten ons om daaraan toe te voegen, 'en gelukkig maar'. Een klein voorbeeld uit onze praktijk in Gorinchem. Een van onze betere klanten vroeg of we ook kip hebben. Helaas hebben we dat niet, maar we zoeken graag en dus zijn we maar eens wat gaan bellen.

Zoals bekend zijn we niet van de keurmerken en willen we graag zelf een kijkje nemen voordat we ja durven te zeggen tegen een bepaald product of een bepaalde leverancier. Maar er kwam geen ja, want de enige die we echt durven te vertrouwen kon wegens persoonlijke omstandigheden niet leveren, Restte biologische kip uit een polder. Dat hebben we tóch maar voorgesteld, met de aantekening dat we het bedrijf nooit hadden gezien. De klant in kwestie gaf daarop aan liever te wachten totdat dat ene bedrijf dat we echt kennen weer kan leveren en dan wil ze geen filet, maar hele kippen.

Ontgoogeld
Niet veel later passeren we een slager met grote borden waarop de Boerderijkip wordt aangeprezen. Arglistig als we zijn bedenken we ons dat dat vast wel geen beschermde naam zal zijn, dat de naam meer suggereert dan de inhoud waar maakt en meer van dit soort sombere overpeinzingen. In de ijdele hoop dat we ons vergissen, toch maar even gegoogeled.

Helaas, het viel weer niet mee. Dat langere leven van het 'langzaam groeiende ras; de Hubbard', duurt maar zeven (7) dagen langer dan van een plofkip. En dan voldoen ze nog niet eens aan de eisen voor één ster van de DierenBescherming, waarbij de lat ook al niet erg hoog ligt. Jammer, want de website wekte toch echt beelden op van kippen die je met een gerust hart kunt eten. Verder is er weer veel vaagheid rondom het snavelknippen. De DierenBescherming meldt heel vrolijk dat bij legkippen met drie sterren de 'snavels niet worden behandeld'...  Boerderijkip zegt er helemaal niks over en dus hebben we daar maar een mailtje over gestuurd*.

Postuum mishandelde kip
Dan nu een recept waarbij de kip postuum wordt mishandeld. Het is een beetje een vreemd recept dat de inzet van bakstenen vereist.

• twee dubbele kipfilets**
• 1,5 theelepel grof zout
• 2 theelepels gekneusde zwarte peperkorrels
• 1 à 1,5 theelepel chilivlokken
• 1 à 2 knoflookteen, fijngehakt
• blaadjes van een takje rozemarijn, gehakt
• sap van een citroen
• 1 deciliter olijfolie

Plus

• 4 bakstenen (omwikkeld met aluminiumfolie)
• in water geweekte houtsnippers, bijvoorkeur eik of beuk

De filets in tweeën delen, schoonspoelen en drogen. Met de kruiden inwrijven, in een ondiepe schaal leggen en vervolgens overgieten met de olie en het citroensap. Laat ze een uur , maar niet langer, in de koelkast marineren en draai ze daarbij af en toe om.

Steek de barbecue tijdig aan en richt hem in voor direct roosteren. Vlak voordat de filets op het rooster gaan, verspreid u de houtsnippers over de houtskool. Vet het rooster vervolgens in met wat olijfolie of - handiger - een stukje varkensspek, daar wordt het rooster ook meteen wat schoner van. Als u niet invet, kan het gebeuren dat de filets vastkleven.

Leg op elke filet een baksteen en draai na twee minuten de filet om, naar weer twee minuten herhaalt u dit, maar dan draait u de filets een kwartslag zodat er een mooi patroon ontstaat. Na twee minuten weer omdraaien en dan moeten ze ongeveer gaar zijn. Dit kunt u testen door met een vinger te drukken op het dikste deel. Dit moet stevig aanvoelen. Uiteraard worden de stenen telkens teruggelegd...

__________________________________________________
*Zodra we een antwoord krijgen, leest u dat hier
**Zoals boter bij ons boter is en geen margarine doen we hier ook niet aan toevoegingen als blije, gelukkige, vrije uitloop etc. 

Puur maar misschien niet eerlijk

Ik vrees dat ik binnenkort opvallend vaak onopvallend gevolgd zal worden door onopvallende lieden met gleufhoeden en trenchcoats. Ik ontkom er immers niet aan om in deze blog wat woorden te gebruiken die uitgefilterd worden door bevriende inlichtingendiensten. Maandag namelijk hoorde ik Joris Lohman van de Youth Foodmovement (YFM) op Radio1 zulke ongelooflijk gematigde dingen zeggen over AH's Puur en Eerlijk, dat ik me ging afvragen of ik soms een fundamentalistische food-extremist ben geworden.

De aanleiding was de stellingname van Foodwatch tegen AH's Puur en Eerlijk. Foodwatch vindt het namelijk puur nóch eerlijk dat Albert Heijn de suggestie wekt dat de producten van dat huismerk puur én eerlijk zijn. Want de grootgrutter legt de lat voor dit 'huismerk' wel heel erg laag. Als slechts één component een keurmerk heeft op gebied van duurzaamheid, dan valt het al in de prijzen.

...dat gaat dan echt over gezondheid
Een voorbeeld, cake die stijf staat van de e-nummers, maar waarvoor eieren zijn gebruikt met een ster van de Dierenbescherming (u weet wel beter leven, maar zonder snavel en met heel veel op 1m2) is Puur & Eerlijk. Althans volgens de opvatting van AH. Joris vindt dat verdedigbaar en noemt en passant Ik-Kies-Bewust als lichtende voorbeeld. Maar, daar lijkt hij het spoor helemaal bijster. Hij zegt daarover, '...dat gaat dan echt over gezondheid..." Dat weten we dan ook weer...

Maar, terug Puur & Eerlijk en/of AH. Deze laatste zegt, dat ze het de consument gemakkelijk wil maken om tot goede keuzes te komen, maar tevens is Puur en Eerlijk een marketinginstrument. Waar AH een beetje aan voorbij gaat is dat de gemiddelde consument nog steeds denkt dat "en" en betekent en "of" of. Al met al krijg ik sterk de indruk dat marketing en voorlichting bij AH op gespannen voet leven. Waar Joris van mening lijkt dat AH best goed bezig is, heb ik maar snel de petitie van Foodwatch getekend.

NB's
1 - Vooralsnog ga ik ervan uit dat Joris zijn dag niet had.
2 - Voor alle duidelijkheid, Ik-Kies-Bewust is evenmin een betrouwbaar kompas voor de zoekende consument

Nationale Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteitbashingdag

Ik had het vandaag wat laat in de gaten, maar het is kennelijk weer Nationale Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteitbashingdag, zoals elk jaar op 13 juni. Want eerst een lang item op de radio en zojuist bericht Foodlog over vlees met oorsprong waarvan de oorsprong...

Uit het item op de radio blijkt dat er veel vaker sprake is van voedselfraude dan wordt gemeld. Uiteraard is dat een open deur of misschien moeten we zeggen een deurloze deurpost. Maar toch:

"Fraude met voedsel wordt in Nederland niet of nauwelijks gemeld. Voedsel wordt regelmatig getest, maar als uit de test blijkt dat er iets anders in zit dan op het etiket staat, wordt dat niet aan de voedsel- en warenautoriteit gemeld.

Over de afgelopen twee jaar kreeg de NVWA zes meldingen van fraude, maar een rondgang van de NOS langs betrokkenen en experts leert dat in werkelijkheid veel vaker fraude wordt ontdekt.

De omvang daarvan is onduidelijk. Een ex-medewerker van de NVWA zegt dat de fraude-aanpak geen prioriteit bij de NVWA heeft."Die is wegbezuinigd. En de sector zelf meldt fraude nauwelijks."

Dat de sector i.c. de fraudeur het niet meldt ligt nogal voor de hand, maar dat de NVWA er niets mee doet, leidt hier toch wel tot oren waar stoom uit ontsnapt.

Oerknallervlees

Het item van Foodlog vervolgens begint terecht een beetje badinerend. Immers, "Vlees met Oorsprong" wekt de suggestie dat er ook vlees is zonder oorsprong, een soort oerknallervlees. Maar uiteraard staat de marketeers van Jumbo iets geheel anders voor ogen. Die willen namelijk profiteren van het feit dat de klant waarde hecht aan lokale producten. Dat is voor Jumbo lastig te realiseren maar goedkoop te suggereren. En zo hebben ze "Vlees met Oorsprong" bedacht. Maar alle begin is moeilijk, het vlees zwak en zo komt het dat Vlees met Ierse Oorsprong uit Polen komt...

Volgens het management van Jumbo is het allemaal de schuld van de werkvloer, iets met een nieuwe werkwijze. Het heeft er dus niks mee te maken dat veel klanten denken dat vlees uit Ierland (rustgevende, ruime, groene weides) beter is dan vlees uit Polen en vragen ons in gemoede af of het omgekeerde ook voorkomt (Pools vlees dat uit Ierland blijkt te komen).

Ik zie een ster!

Bijzonder is verder dat het Poolse vlees een ster draagt van de DierenBescherming - daar zijn ze weer - niet dat die sterren iets voorstellen, maar veelzeggend is het wel. Je zou haast zeggen dat er sprake is van dubbelfraude, maar ook dat zal de NVWA niet tot actie aanzetten.

Voedingscentrum

Ik was vast van plan een vilein stukje te schrijven over het Voedingscentrum. Deze organisatie staat voor mij namelijk voor eeuwig in het verdomhoekje sinds twee dames die daar de scepter zwaaiden zich lieten ontvallen dat Nederlanders dankzij hun inspanningen gelukkig geen volle melk meer lusten.

De onleesbare tabel

De aanleiding was een blogje van iemand die de het Voedingscentrum ervan beticht onjuiste informatie te verspreiden.  Ik herinnerde me toen dat ze wat eieren betreft en het beter-leven-systeem van de Dierenbescherming ook geen schoolvoorbeeld zijn als het gaat om heldere voorlichting. Dus even gecheckt en inderdaad op hun site trof ik, enigszins verstopt, een totaal onleesbare tabel aan.

Eerder had het centrum een veel beter leesbare pagina over (scharrel)eieren en kon je in een oogopslag zien dat de Dierenbescherming wel heel ruimhartig is met het toekennen van sterren voor een beter leven. Gelukkig keek ik nog eens goed en viel mijn oog op de instructie op het tabelletje te klikken en dat resulteert meteen in een goed leesbaar overzicht betreffende de leefomstandigheden van eierleggende kippen.

Helaas staat er wel een foutje op deze pagina. Want met het kappen van snavels en hielsporen mag nog tien jaar worden doorgegaan. Dit had vorig jaar, na tien jaar van gedogen, moeten stoppen, maar Bleker heeft de sector nogmaals tien jaar extra de tijd gegeven.

Spar parasiteert

Boerenbedrog krijgt een nieuwe betekenis

Streekproducten bestaan niet en dat heeft de Spar heel goed begrepen. Immers, elk product komt uit een streek, maar de ene streek voegt wat toe aan de beleving en over de andere streek (zeg de Maasvlakte) kan je maar beter zwijgen.

Na een aarzelende start geeft Spar nu vol gas met Spar uit de streek. Er is nu zelfs tandbederf uit de streek te koop.. in de vorm van kaneelkussentjes e.d. Denk bij streek overigens niet meteen aan lokaal, tenzij je bereid bent wel heel ruim te denken. Denk ook niet aan ambachtelijk en kleinschalig.

Ik wijdde al eerder een blog aan dit fenomeen met als titel Uit de Rotstreek. In feite parasiteert Spar op het imago van het streekproduct en dat doet ze op een wel heel cynische wijze. Dat imago is door ambachtelijke, bonafide kleine producenten heel langzaam opgebouwd en als het aan de spar ligt gaat ze daar maximaal van profiteren ten koste van diezelfde kleine producenten. Een onvervalst staaltje van parasitisme dus van Spar (Sparasitisme).

Ik moet toegeven ze doen dat heel slim. Ze kopen bijvoorbeeld eieren in van een gangbare boer die aan scharreleieren doet. U weet wel, 17 kippen per vierkante meter, afgeknipte snavels en een ster van de Dierenbescherming wegens beter leven... De doos krijgt een mooie wikkel met een tevreden lachende boer erop die verliefd naar wat kippen kijkt.

De slimmigheid zit hem echter niet zozeer in de verneukeratieve plaatjes, maar in de prijs. De eieren zijn per doos €0,10 duurder dan biologische. Als dat geen pure winst is... nee, niet voor de boer (lijkt mij althans zeer onwaarschijnlijk) en al helemaal niet voor de kip. De consument denk tijdens zijn jachtige supermarktbezoek niet minder dan een goede daad te verrichten. Hij ziet een etiket van de dierenbescherming inzake beter leven ziet daarnaast een doos biologische eieren die goedkoper zijn. Het ligt voor de hand te denken dat de duurste eieren de meeste maatschappelijk winst opleveren en dus kiest de consument die het beste met de wereld voor heeft voor de duurste eieren.Maar de enige die er echt bij wint is uiteraard Spar zelf.