De vos als kippenherder

Big Food(t)

Een vervolg op het verhaal over het ambachtelijke multinationale suikerziedertje kon uiteraard niet uitblijven. In de vorige blog wekten we de suggestie dat er iets vreemds aan de hand is met de Europese lijst waarop ons NATIONAAL CULINAIR ERFGOED prijkt.

Onze romantische inborst verwacht mooie, zeldzame, bedreigde producten op zo'n lijst, die het zonder krachtdadig optreden van de Opsteltens en Teevens van deze wereld al lang zouden zijn vermorzeld onder het geweld van big food. In werkelijkheid lijkt het er echter veel op dat big food het toch weer voor elkaar heeft gekregen om met deze lijst haar eigen producten extra marketingwaarde te geven.

Veelzeggend lijstje
Een blik op het lijstje van onze nationale culinaire trots is namelijk veelzeggend:

1. Gouda Holland (BGA)
2. Edam Holland (BGA)
3. Opperdoezer Ronde (BOB)
4. Boeren Leidse met sleutels (BOB)
5. Kanterkaas, Kanternagelkaas, Kanterkomijnekaas (BOB)
6. Noord-Hollandse Edammer (BOB)
7. Noord-Hollandse Gouda (BOB)
8. Westlandse Druif (BGA)
9. Boerenkaas (GTS)

Met de nummers 3, 4, 5, 8 en 9 is niet veel mis, maar sinds wanneer ligt Gouda en Noord-Holland of is het nodig om aan te geven dat Edam in Noord-Holland ligt en wat te denken van Gouda Holland en Edam Holland... De kille waarheid is dat het hier gewoon om fabrieksproducten gaat, net zo als die suikerproducten die zo nodig beschermd moeten worden. Het AGOS lijkt overigens vergeten het eigen lijstje aan te passen aan de nieuwe stand van zaken.

Dat ons lijstje van beschermingswaardige nationale producten zoveel fabrieksproducten omvat lijkt raar, maar een blik op de samenstelling van de adviescommissie is onthullend.

De Adviescommissie AGOS is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Productschappen, de FNLI en het CBL

Misschien dat er bij de productschappen mensen te vinden zijn die zich hard maken voor ambachtelijk voedsel, maar van het CBL (de supermarkten) en de FNLI (Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industriën) hoeven we dat écht niet te verwachten. Anders gezegd, de vos mag op de kippen passen.

------

Het lijstje en het citaat komen van de site van HPA/AGOS.

Spar: een vijandbeeld valt in gruzelementen

In vorige blogs heb ik Spar meedogenloos op de korrel genomen vanwege hun Uit-de-streek producten en dan met name de eieren. Dat leidde tot een uitnodiging van Spar om eens te komen kijken bij de betreffende boer. Dat is er nog niet van gekomen wegens niet nader te benoemen redenen, maar laten we zeggen dat het iets te maken heeft met gebrek aan sneuvelbereidheid.

Gisteren stuitte ik in de Spar op een zak chips: Uit de streek. Ik rook meteen bloed, pakte de zak uit het schap, schamperde over de vermelding dat ze hoogstpersoonlijk door Mariska waren gebakken, maar toen viel mijn oog op Henk. Een vijandbeeld viel in gruzelementen.

De chips bleken namelijk afkomstig van 'aardappelteler en chipsmaker' Henk Scheele uit 's Gravendeel. De allereerste keer dat ik me professioneel met streekproducten heb bezig gehouden was in opdracht van Henk. En als Henk zijn naam ergens aan verbindt, dan is het bonafide. Dan zijn het ook echt ambachtelijke chips.

Hoe dat met die eieren zit, weet ik nog niet, maar het zou zomaar kunnen dat ook daar een goed verhaal achter zit. Wat in elk geval wel duidelijk is, is dat ik binnenkort naar Oirschot ga kijken bij de eierboer van Spar.

Lex

Wordt vervolgd

Spar parasiteert

Boerenbedrog krijgt een nieuwe betekenis

Streekproducten bestaan niet en dat heeft de Spar heel goed begrepen. Immers, elk product komt uit een streek, maar de ene streek voegt wat toe aan de beleving en over de andere streek (zeg de Maasvlakte) kan je maar beter zwijgen.

Na een aarzelende start geeft Spar nu vol gas met Spar uit de streek. Er is nu zelfs tandbederf uit de streek te koop.. in de vorm van kaneelkussentjes e.d. Denk bij streek overigens niet meteen aan lokaal, tenzij je bereid bent wel heel ruim te denken. Denk ook niet aan ambachtelijk en kleinschalig.

Ik wijdde al eerder een blog aan dit fenomeen met als titel Uit de Rotstreek. In feite parasiteert Spar op het imago van het streekproduct en dat doet ze op een wel heel cynische wijze. Dat imago is door ambachtelijke, bonafide kleine producenten heel langzaam opgebouwd en als het aan de spar ligt gaat ze daar maximaal van profiteren ten koste van diezelfde kleine producenten. Een onvervalst staaltje van parasitisme dus van Spar (Sparasitisme).

Ik moet toegeven ze doen dat heel slim. Ze kopen bijvoorbeeld eieren in van een gangbare boer die aan scharreleieren doet. U weet wel, 17 kippen per vierkante meter, afgeknipte snavels en een ster van de Dierenbescherming wegens beter leven... De doos krijgt een mooie wikkel met een tevreden lachende boer erop die verliefd naar wat kippen kijkt.

De slimmigheid zit hem echter niet zozeer in de verneukeratieve plaatjes, maar in de prijs. De eieren zijn per doos €0,10 duurder dan biologische. Als dat geen pure winst is... nee, niet voor de boer (lijkt mij althans zeer onwaarschijnlijk) en al helemaal niet voor de kip. De consument denk tijdens zijn jachtige supermarktbezoek niet minder dan een goede daad te verrichten. Hij ziet een etiket van de dierenbescherming inzake beter leven ziet daarnaast een doos biologische eieren die goedkoper zijn. Het ligt voor de hand te denken dat de duurste eieren de meeste maatschappelijk winst opleveren en dus kiest de consument die het beste met de wereld voor heeft voor de duurste eieren.Maar de enige die er echt bij wint is uiteraard Spar zelf.

Hoi! Weer een loket en nóg een keurmerk!

In een eerdere blog heb ik me al eens uitgelaten over de kronkelige wegen van de AGOS, de club die namens ons allen, maar meer specifiek namens de grootgrutters en voedingsmiddelengiganten, binnen de EU voor de kleine Nederlandse streekproducten moet moet opkomen. Het clubje, dat wordt gedomineerd door het Hoofdproductschap Akkerbouw, het CBL en de NFLI (Nederlandse Federatie van Levensmiddelenproducenten) bestaat nu zo'n 17 jaar en is er in geslaagd om in al die jaren negen producten op te laten nemen, dus iets meer dan een half product per jaar. Daarvan zijn drie producten ordinaire fabrieksproducten (zie het eerdere blog) en zo komen we op een rendement van iets meer dan 0,35 producten per jaar.

Dat mag geen verwondering wekken. Als je ze bijvoorbeeld voorstelt de Goudse stroopwafel en de banketstaaf als GTS op te nemen, dan beginnen ze te schuimbekken, want dan zouden de leden van de NFLI zich ineens aan duidelijke spelregels moeten gaan houden en dat lijkt strijdig aan landsbelang, brengt het koningshuis in gevaar of is iets wat de Sara Lee's en Unilevers niet fijn vinden (ben vergeten wat precies).

Maar goed, met een dergelijk rendement denk je in tijden van rücksichtloss bezuinigen op kunst, zorg, onderwijs natuur, geestelijke gezondheid, leger.. dat dit clubje ook wel geëlimineerd zal worden. Niets blijkt minder waar.

Volgens een brief van de heer (dr.) Bleker blijft het AGOS gewoon bestaan voor Europese bescherming, maar komt er daarnaast een loket streekproduct dat met een eigen keurmerk komt. Fijn voor de financiële positie van SPN, LTO en de Taskforce Multifunctionele Landbouw, maar zitten we daar nu echt op te wachten? Was het niet handiger geweest om de samenstelling van het AGOS rücksichtloss te wijzigen en bijvoorbeeld Slow Food, de horeca en Nudge een stem te geven en de vossen uit het kippenhok te jagen?

Eigenlijk heel ironisch, dat een land met zo weinig streekproducten met een Europese erkenning meent dat er naast deze EU-bescherming ook een specifiek Nederlands keurmerk moet komen en dat daar dan ook nog geld voor is in deze tijden. Ironisch, maar ik kan er niet echt om lachen.