Vagetarische slager

Ik ben geen fan van de vegetarische slager. Ik heb weliswaar niets tegen vegetariërs noch tegen slagers, maar deze mensen roepen bij mij weer-stand op. Ze stralen iets zalvends uit, een soort 'better than thou', waar veel religieuzen ook een patent op lijken te hebben. Maar nu voel ik me toch geroepen ze te verdedigen tegen de NVWA.

Want de NVWA wil tegen ze optreden omdat de vegaslager klanten op het verkeerde been zet met flauwe productnamen als "Gehackt", "Kipstuck-jes" en "Gerookte speckjes". Ik heb daar zelf ook wel een probleem mee, want eerst zo'n beter-dan-u-gezicht trekken en dan precies hetzelfde doen wat al die andere voedingsproducenten doen, vind ik raar.

Hersenamputatie
Als je doet of je heiliger bent dan de rest, verlaag je dan niet tot de praktijken van Bigfood. Maar ondanks mijn aversie vind ik dat ze geen sommatie verdienen van de NVWA. Want waarom mogen al die andere in de branche wat de Vegetarische Slager niet mag? En meer zelfs, want je moet serieus een hersenamputatie hebben ondergaan wil je denken dat deze "Kipstuckjes" niet vegetarisch zijn. Er staat godbetert drie keer "Vegetarische" op de verpakking.

Nee, dan het "culinaire" vlees van EmTé en Spar. Als argeloze koper zou je toch denken dat dat vlees aan hogere kwaliteitscriteria voldoet dan gewoon vlees. Toch? Helaas, mis! Op de achterzijde staat - in rottig kleine lettertjes "Verrijkt met water". Tien tot twintig procent van het vlees is dus gewoon kraanwater en daar betaal je een vleesprijs voor. Dat mag gewoon van de NVWA terwijl het mij toch gewoon een gevalletje pure oplichting lijkt.

Vleesverrijkers
Zo mag je ook lekker goedkoop appelsap verkopen voor de prijs van perziksap of wilde bosvruchtensap. Toegegeven de NVWA ziet er wel streng op toe dat er dan ook echt perziksap en/of bosvrucht in zit, maar een homeopathische hoeveelheid (tienden van procenten) volstaat.

Kortom NVWA, ga eerst eens achter de rest aan en bedenk daarna of de flauwiteiten van de Vegetarische Slager voor deze keer ruimhartig door de vingers gezien moeten worden, want in het perspectief van vleesverrijkers, sapfraudeurs en sluipsuikeraars gaat dit helemaal nergens over.

Uiteraard zal de NVWA betogen dat Bigfood zich keurig aan de letter van de wet houdt en dat is ongetwijfeld waar. Maar dat betekent slechts dat de wet niet deugt en die kan simpelweg aangepast worden.

Sugar me

We hebben niks tegen suiker. Suiker is een prima energiebron. Als je snel veel energie nodig hebt, dan zijn suikerhoudende producten een prima oplossing. De suiker in de die producten of gewoon pure suiker - maar dat vinden wij weer niet zo lekker - zit binnen de kortste keren in je bloed en is dan meteen beschikbaar voor de krachtsinspanning die je moet leveren.

Maar zó vaak hoeven wij geen enorme krachtsinspanning te leveren. Hooguit als we druk zijn met wilgen knotten en het uitbaggeren van onze sloten. Voor de rest lopen we een paar keer naar de brievenbus, kuieren we naar het einde van de tuin en zitten we op een toetsenbord te rammelen. Daarvan ga je zelden of nooit bibberen als gevolg van een acuut suikertekort.

Rabiate verkettering verzadigde vetzuren
Vroeger was dat misschien anders, tenminste als je geen aristocraat was. Toen was zwaar fysiek werk - ook voor de vrouw des huizes - schering en inslag. De paradox is echter dat we toen een fractie van de suiker aten van de hoeveelheid die we nu gemiddeld consumeren. Twee eeuwen geleden was het 4,5 kg per persoon per jaar, maar nu is het 39 kg.

Dat die chronische overdosering problemen gaat opleveren voor de volksgezondheid staat buiten kijf. Gemiddeld kampen we steeds vaker met overgewicht en diabetes type twee gaat uitgroeien tot een serieuze epidemie.

Genuanceerd als we graag willen zijn, voelen wij weinig voor zoiets als een suikertax of een stoplichtsysteem. We roepen ook niet dat suiker 'het witte gif' is. Dat laatste is ook gewoon onzin. Het gaat om de dosis. Maar tegelijkertijd vinden we dat ons Voedingscentrum wel heel erg suikervriendelijk is. Zo rabiaat als verzadigde vetzuren worden verketterd, zo stil zijn ze als het gaat om de gevaren van suiker.

Kulargument
Zelf geven ze aan dat dat is omdat er in Nederland geen richtlijn bestaat omtrent de maximale inname van suiker. En dan worden ze ook meteen heel consequent. Ze vermelden zelfs geen suiker bij hun recepten. Bij die recepten staat een keurige tabel met voedingswaarden (zoals verplicht op etiketten), maar waar elke fabrikant gehouden is aan de vermelding "Koolhydraten; waarvan suiker", volstaat het Voedingscentrum met "Koolhydraten".

We hebben ze daarop aangesproken, ze konden dat niet verdedigen met enig argument en hebben beloofd dit aan te passen. Het heeft alleen nog wat (technische) voeten in de aarde. Dat lijkt ons een kulargument, maar dat terzijde.

Maar zoals gezegd, zoeken we graag we graag de nuance. Dat kostte dit keer wat moeite, maar zodra we worden lastig gevallen met argumenten die niet steekhoudend zijn gaan we spitten. Zo viel ons oog op een chipsverpakking. Op die verpakking staat aangegeven hoeveel suiker per 100 gram en daarnaast staat de referentie inname aangegeven (voorheen ADH - Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid). In het geval van de chips is een portie van 20 gram goed voor 1% van de referentie inname voor suiker. De chipsproducent lijkt daarmee braver dan het Voedingscentrum.

Onverdund kritisch
Toen we gingen zoeken op Referentie Inname stuiten we meteen op een pagina van het Voedingscentrum. Daaruit bleek dat dát dus wel een officiële richtlijn is. Onze eerste impuls was om het voedingscentrum stevig de oren te wassen. Want een beetje vrijblijvend shoppen in het richtlijnenwinkeltje vinden we niet zo netjes.

We waren echter blij verrast toen we verder lazen. Dat vermaledijde Voedingscentrum bleek ineens onverdund kritisch te zijn. Die RI wordt aangegeven als percentage per portie. In het geval van de suiker in de chips 1%. Valt donders mee denk je dan, maar dan hebben we het over een portie van 20 gram... een tiende van zo'n zak. Het Voedingscentrum schrijft hierover:

Bij het lezen van het icoon moet ook gelet worden op de portiegrootte. Deze bepaalt de fabrikant zelf en komt niet altijd overeen met de praktijk. Een halve literfles frisdrank bestaat bijvoorbeeld uit 2 porties. De fabrikant berekent de hoeveelheid suiker voor 1 portie en zet dat op het etiket. De meeste mensen drinken zo’n flesje in één keer leeg, terwijl ze niet weten dat het eigenlijk 2 porties zijn. Je krijgt dan wel 2 keer zoveel suiker binnen als het gehalte dat voor 250 milliliter op het etiket staat.

Als je een halve zak chips leeg eet, krijg je vijf maal zoveel suiker, zout, calorieën etcetera binnen... Bovendien is die RI gebaseerd op een volwassen vrouw terwijl veel chipseters nog puber moeten worden. Je zou er moedeloos van worden. Die hele warenwetgeving lijkt per definitie lek als een mandje. De gemiddelde consument heeft er in elk geval niets aan.

Spar: een vijandbeeld valt in gruzelementen

In vorige blogs heb ik Spar meedogenloos op de korrel genomen vanwege hun Uit-de-streek producten en dan met name de eieren. Dat leidde tot een uitnodiging van Spar om eens te komen kijken bij de betreffende boer. Dat is er nog niet van gekomen wegens niet nader te benoemen redenen, maar laten we zeggen dat het iets te maken heeft met gebrek aan sneuvelbereidheid.

Gisteren stuitte ik in de Spar op een zak chips: Uit de streek. Ik rook meteen bloed, pakte de zak uit het schap, schamperde over de vermelding dat ze hoogstpersoonlijk door Mariska waren gebakken, maar toen viel mijn oog op Henk. Een vijandbeeld viel in gruzelementen.

De chips bleken namelijk afkomstig van 'aardappelteler en chipsmaker' Henk Scheele uit 's Gravendeel. De allereerste keer dat ik me professioneel met streekproducten heb bezig gehouden was in opdracht van Henk. En als Henk zijn naam ergens aan verbindt, dan is het bonafide. Dan zijn het ook echt ambachtelijke chips.

Hoe dat met die eieren zit, weet ik nog niet, maar het zou zomaar kunnen dat ook daar een goed verhaal achter zit. Wat in elk geval wel duidelijk is, is dat ik binnenkort naar Oirschot ga kijken bij de eierboer van Spar.

Lex

Wordt vervolgd

Spar parasiteert

Boerenbedrog krijgt een nieuwe betekenis

Streekproducten bestaan niet en dat heeft de Spar heel goed begrepen. Immers, elk product komt uit een streek, maar de ene streek voegt wat toe aan de beleving en over de andere streek (zeg de Maasvlakte) kan je maar beter zwijgen.

Na een aarzelende start geeft Spar nu vol gas met Spar uit de streek. Er is nu zelfs tandbederf uit de streek te koop.. in de vorm van kaneelkussentjes e.d. Denk bij streek overigens niet meteen aan lokaal, tenzij je bereid bent wel heel ruim te denken. Denk ook niet aan ambachtelijk en kleinschalig.

Ik wijdde al eerder een blog aan dit fenomeen met als titel Uit de Rotstreek. In feite parasiteert Spar op het imago van het streekproduct en dat doet ze op een wel heel cynische wijze. Dat imago is door ambachtelijke, bonafide kleine producenten heel langzaam opgebouwd en als het aan de spar ligt gaat ze daar maximaal van profiteren ten koste van diezelfde kleine producenten. Een onvervalst staaltje van parasitisme dus van Spar (Sparasitisme).

Ik moet toegeven ze doen dat heel slim. Ze kopen bijvoorbeeld eieren in van een gangbare boer die aan scharreleieren doet. U weet wel, 17 kippen per vierkante meter, afgeknipte snavels en een ster van de Dierenbescherming wegens beter leven... De doos krijgt een mooie wikkel met een tevreden lachende boer erop die verliefd naar wat kippen kijkt.

De slimmigheid zit hem echter niet zozeer in de verneukeratieve plaatjes, maar in de prijs. De eieren zijn per doos €0,10 duurder dan biologische. Als dat geen pure winst is... nee, niet voor de boer (lijkt mij althans zeer onwaarschijnlijk) en al helemaal niet voor de kip. De consument denk tijdens zijn jachtige supermarktbezoek niet minder dan een goede daad te verrichten. Hij ziet een etiket van de dierenbescherming inzake beter leven ziet daarnaast een doos biologische eieren die goedkoper zijn. Het ligt voor de hand te denken dat de duurste eieren de meeste maatschappelijk winst opleveren en dus kiest de consument die het beste met de wereld voor heeft voor de duurste eieren.Maar de enige die er echt bij wint is uiteraard Spar zelf.

Positief nieuws uit het zuiden

Vaag meen ik me iets te herinneren over een Belg die door een rechter is veroordeeld omdat hij zich schuldig maakte aan dumpster diving. Volgens de supermarkt is kwestie zijn spullen die door hen worden weggegooid nog steeds hun eigendom en 'dus' maakte de man zich schuldig aan diefstal. De rechter ging mee in deze redenering en de man kreeg een geldboete opgelegd.

Te koop voor €0,00

Altijd gedacht dat als je iets weggooit of cadeau geeft, dat je er dan impliciet afstand van doet en er geen aanspraak meer op kunt maken, maar mijn juridisch gen is kennelijk defect. Vraag me ook af of een dumpster diver die ziek wordt van weggeworpen etenswaren de supermarkt aansprakelijk kan stellen, lijkt me logisch, maar dat zal wel weer niet zo zijn...

De Belgische supermarktketen Colruyt echter hanteert een beleid dat haaks staat op het gangbare beleid. Verswaren waarvan de houdbaarheidstermijn de volgende dag wordt overschreden, worden weggegeven. Ik ben van mening dat Colruyt hiervoor een grote pluim verdient. Deze keten doet wat tegen de nodeloze voedselverspilling. Hoewel het op het eerste gezicht commercieel minder handig lijkt, zou het mij niet verbazen als ze er extra - betalende  - klanten door krijgen.

Het zou fijn zijn als Albert Heijn, Jumbo, Spar en al die anderen dit voorbeeld snel gaan volgen.

Uit de rotstreek

Onze Spar heeft scharreleieren en scharreleieren uit de streek. Zaterdagochtend vroeg kocht ik zo'n doosje omdat mijn twee hennen recent hebben bedacht dat eieren er zijn om op te blijven zitten en mijn jongste zoon graag kuikentjes wil. Ik was wel blij met die streekeieren als aanvulling op het assortiment. Maar bij nader

inzien is het meer een streek die Spar levert dan dat Spar eieren uit de streek levert.

Ik vermoedde onraad toen ik ontdekte dat de eieren maar één ster van de dierenbescherming krijgen, uit Oirschot worden geïmporteerd (88 km enkele reis), begin vorige maand zijn gelegd, maar ook en vooral vanwege de foto's van Harry Beekman, tussen zijn loslopende kippen. Immers scharrelkippen lopen niet los, maar zitten in een krappe kooi. Wat ook geweldig aan de foto's is, een hele berg eieren in het hooi. Hooi+kippen+eieren?? De styliste heeft duidelijk meer verstand van andere zaken.

Ook nog even een blik geworpen op het sterrensysteem van de Dierenbescherming. Wat schetst mijn verbazing... runderen die lekker buiten lopen in een kudde, alleen de koudste maanden in een stal leven, komen nooit verder dan 1 ster, maar kippen die stuken slechter af zijn dan deze runderen, krijgen er maar liefst drie (3, ***). Kennelijk is de lobby van de kippenboeren en stuk beter dan die van de rundveehouders. Vandaar dus ook dat de EU zo graag en vaak reclame maakt voor het meest veelzijdige stukje vlees.

Aanvulling

In het kader van de check, check en dubbelcheck keek ik nog een keer naar de sterrenklassificatie, maar ineens kon ik niks meer over de vierkante meters per kippenratio vinden. Ik vreesde Korsakov of erger, tot ik ontdekte dat de ik mijn informatie had gehaald van de site van het Voedingscentrum en dat die hele andere criteria weergeeft dan die van de Dierenbescherming...

Het lijkt logisch dat de Dierenbescherming de meest betrouwbare bron is, maar aan de andere kant kan ik me niet voorstellen dat het Voedingscentrum zelf met een kippen/oppervlakteratio komt, dus dat is wel weer heel raadselachtig en dus herzie ik mijn oorspronkelijke tekst nog maar even niet.

Ik ga maar even bellen.

Dat leidde tot de volgende reactie van het Voedingscentrum:

Beste Lex van Nek,

In de keuze van onze criteria hebben we gelet op de prioriteiten vanuit consumenten en dierenwelzijnsorganisaties.
Onze focus was op ruimte en daglicht. In eerdere tabellen was er ook info over voer en strooisel, maar omdat dit voor veel systemen niet onderscheidend is, is dat nu weggelaten.
De info hebben we verkregen van de keurmerkorganisaties (Skal, CPE, etc) en de Dierenbescherming. Het is dus niet de bedoeling dat hierin verschillen zijn.

Verschillen die we hebben gevonden:
Rund 1 ster
Buiten minimaal 150 dagen versus april tot oktober -> dit is niet in strijd met elkaar
Kalfjes 6 maanden of 3 maanden bij moeder -> we zullen dit checken en wijzigen
Rund 2 sterren is nog niet op de markt.
Rund 3 sterren is biologisch (we zullen de 3 sterren aan de tabel toevoegen)
210 versus 120 dagen in de wei -> we zullen dit checken en eventueel wijzigen
6 maanden of geen eis voor kalfjes bij moeder -> Voor biologisch is dit geen duidelijke eis, blijkbaar stelt de Dierenbescherming een extra eis?

Kip 1 ster
Uitloop van minimaal 20% versus 0,3 m2 -> dit is niet in strijd met elkaar
Kip 3 sterren
Leven circa 80 dagen, leven 81-87 dagen; geen duidelijk verschil

In het rapport van de Dierenbescherming, 4 jaar beter leven, staan wel m2 genoemd.

We proberen de tabellen altijd actueel en compleet te houden. Door wijzigingen in eisen en normen en de markt is dit continu in ontwikkeling.
We stellen het op prijs als mensen ons scherp volgen.


Met vriendelijke groet,
Patricia Schutte

Ik blijf het ondertussen raar vinden dat het Voedingscentrum een gen versie hanteert van een systematiek die door de Dierenbescherming is ontwikkeld.