Positief nieuws uit het zuiden

Vaag meen ik me iets te herinneren over een Belg die door een rechter is veroordeeld omdat hij zich schuldig maakte aan dumpster diving. Volgens de supermarkt is kwestie zijn spullen die door hen worden weggegooid nog steeds hun eigendom en 'dus' maakte de man zich schuldig aan diefstal. De rechter ging mee in deze redenering en de man kreeg een geldboete opgelegd.

Te koop voor €0,00

Altijd gedacht dat als je iets weggooit of cadeau geeft, dat je er dan impliciet afstand van doet en er geen aanspraak meer op kunt maken, maar mijn juridisch gen is kennelijk defect. Vraag me ook af of een dumpster diver die ziek wordt van weggeworpen etenswaren de supermarkt aansprakelijk kan stellen, lijkt me logisch, maar dat zal wel weer niet zo zijn...

De Belgische supermarktketen Colruyt echter hanteert een beleid dat haaks staat op het gangbare beleid. Verswaren waarvan de houdbaarheidstermijn de volgende dag wordt overschreden, worden weggegeven. Ik ben van mening dat Colruyt hiervoor een grote pluim verdient. Deze keten doet wat tegen de nodeloze voedselverspilling. Hoewel het op het eerste gezicht commercieel minder handig lijkt, zou het mij niet verbazen als ze er extra - betalende  - klanten door krijgen.

Het zou fijn zijn als Albert Heijn, Jumbo, Spar en al die anderen dit voorbeeld snel gaan volgen.

De consument heb het gedaan

Nederlands voedsellandschap

Er wordt vaak gezegd dat de consument het aan zichzelf heeft te danken, dat het Nederlandse voedsellandschap zo armzalig is en tot misstanden leidt op gebied van voedselveiligheid, milieu, biodiversiteit, dierenwelzijn, uitbuiting van arme boeren in verre ontwikkelingslanden en ga zo maar door. Het is een stelling waarop ik niets, maar dan ook helemaal niets kan afdingen.

Tegelijkertijd is het van een onuitsprekelijke onzinnigheid. Het is een stelling die voorbij gaat aan de realiteit. Het is een beetje als het verschil tussen de economie van de schoolboekjes en de economie van alle dag, waarin de wetenschappers achteraf heel goed kunnen voorspellen waarom het gegaan is zoals het is gegaan.

De schoolboekjeseconomie gaat uit van volledige transparantie en volledig vrije concurrentie en de mensensoort homo economicus. In het echte leven zijn dingen echter vaak niet wat ze lijken, kennen we het zegenrijke werk van de lobby's, de kartels en de achterkamertjes en blijken mensen zich te laten leiden door minder rationele overwegingen als angst, liefde en betrokkenheid en last but not least moet de consument multitaskend het leven door.

De mensmens wordt het bovendien niet makkelijk gemaakt. Die koopt soms dingen waar hij echt een goed  gevoel bij heeft. Die koopt een flesje gezonde fruit/groentedrank met een ik-kies-bewustlogo, maar heeft niet in de gaten dat er 18% suiker aan toegevoegd is. Hij koopt vlees en eieren met een ster van de Dierenbescherming zonder te weten dat de betreffende kippen hun ene vierkante meter met 16 soortgenoten moeten delen en dat hun snavels worden afgeknipt. Hij koopt pizza met echte cheddar, maar weet niet dat het maar 3% is en dat de rest van de gele substantie uit een reactorvat komt. Hij laat zich verleiden door 'delicatesse achterham' die in feite bestaat uit plakvlees. En omdat er echte cheddar in zit, de uitstraling ambachtelijk is of het de gezondheid van dierbaren wordt veiliggesteld, heeft de consument er ook best wat extra voor over.

En dat extra geld wat hij betaalt vloeit linea recta naar de boer denkt hij... Naïef als hij is, kan hij zich ook nauwelijks voorstellen dat de wetgever bepaalde discutabele zaken toestaat. Dat je als slachter bijvoorbeeld 300 gram kipfilet mag vullen met water en varkenseiwit zodat je het als 400 gram kan verkopen. Evenmin kan hij zich voorstellen dat verantwoordelijke bewindspersonen een soort Russische roulette laten spelen met antibiotica.

Logisch zou zijn dat een verantwoordelijke overheid zich op gebied van voeding net zo verantwoordelijk gedraagt als op gebied van rookwaren, film en video en - zij het met iets minder fanatisme - drank. Het is toch een beetje raar dat we wél worden gewaarschuwd tegen de gevaren van onwelvoeglijk taalgebruik en dat onze tere zieltjes niet onverhoeds geconfronteerd hoeven te worden met de aanblik van parende mensen, maar dat we niet kunnen weten dat we iets eten waarvan de kosten worden gedrukt door een frivool gebruik van antibiotica, inzet van de snavelknipmachine of de toevoeging van een massa suiker of andere laagwaardige ingrediënten.

De gulle, rulle smaak van WC-papier

Supermarkten houden bij hoog en bij laag vol dat zij slechts inspelen op de wens van de klant. Ja, denk ik dan, en de tweede "D" van DDR stond ook voor Demokratisch. Neem nou het groentenschap alwaar we een soort spruitje aantreffen - met wat geluk in twee maten, dat dan weer wel. Doet weer erg aan de klantgerichtheid (zeg nooit: klantvriendelijkheid, mag niet van het NIMA) van de DDR en de USSR denken. De winkels daar blonken ook niet uit in keuzevrijheid en verfijndheid, maar waren wel Volkseigentumlich.

Maar goed, dat spruitje, waar smaakt dat naar? Welk ras hebben de grootgrutters op verzoek van het volk geselecteerd? Precies, het spruitje dat naar niks smaakt, dat geen enkel bittertje meer kent en daarmee zijn ze ook de kenmerkende spruitjessmaak kwijt. Voor de grootgrutter is dat misschien fijn, want zulke naar niets smakende spruitjes lust iedereen, ze blijven lang goed in het schap en omdat ze naar niks smaken is de kans groot dat u er een potje chickentonite bij koopt of ze gezellig gaat wokken en inferieure wokolie met een stevige marge.

Als onze grutters zo graag naar klanten luisteren, waarom luisteren ze dan niet naar klanten die wél van spruitjes houden die naar spruitjes smaken? Waarom hebben we qua spruitjes de keuze uit één, terwijl er zoveel andere rassen bestaan dan die ene treurige F1 hybride? Waarom moet iedereen hetzelfde spruitje eten? Waarom heb ik op gebied van wc-papier een duizelingwekkende keuzevrijheid in diktes, lagen, kussentjes en voorbedrukking en bij spruitjes niet? Kortom, de grootgrutters bieden liever keuze aan de billen dan aan papillen.