vrijdag 20 februari 2015

Snoekbaars met courgette/tomaat

Omdat we snoekbaars ongeveer de lekkerste vis vinden die we kennen en omdat FOODbazar het assortiment inmiddels heeft uitgebreid met verse vis - waaronder snoekbaars - maar even een recept met snoekbaars.

4 eetlepels milde olijfolie
3 à 4  snoekbaarsfilets van ongeveer 200 gram (zonder huid)
peper, zout, citroen, milde paprikapoeder, verse gember

Vermeng de peper en het zout met de olie, rasp een halve citroen er boven, theelepel paprikapoeder toevoegen en een halve centimeter geraspte gember. Even doorroeren en er de filets mee insmeren.

Bak de filets in een droge pan op een matige vlam gedurende twee minuten, draai ze om en geef ze nog twee minuten. Neem de pan van het vuur en zet de pan met de vis erin apart.

1 kleine courgette
200 gram kerstomaten
1 eetlepel olijfolie
teentje knoflook
takje tijm
zout en peper
1 eetlepel koude boter

Verwijder beide uiteinden van de courgette, halveer hem in de lengte en snijdt hem in dunne schijven. Was de tomaatjes en halveer ze. De olie verhitten, courgette en tomaten erbij doen, knoflook fijn snijden en samen met de tijm mee laten stoven, op smaak brengen met peper en zout en tot slot de boter toevoegen en laten versmelten met de groenten.

De groente samen met de filets op een warm bord serveren.


zaterdag 14 februari 2015

Culinaire kalknagels

Geen plofkip
Maggi heeft de culinaire variant van de kalknagel uitgevonden. Het heet Mals en Kruidig en is bedoeld om een einde te maken aan het eindeloze lijden van talloze vaderlanders die keer op keer worden geconfronteerd met te droge en te smakeloze kipfilet.

Het lijkt ons een niet bestaand probleem, dus met het eindeloze lijden zal het ook wel meevallen. Maar zoals dat gaat; noem iets een probleem en het is een probleem. Net zoals die fictieve kalknagelepidemie.

Wat de Maggimannen echter handiger doen dan doen farmaceuten is de marketing. In plaats van dure televisiecommercials met pratende kalknageltenen paaien ze de goedgelovige foodblogger community. Menig foodbloggertje voelt zich meteen een hele pief als hij of zij een pakje en wat goodies krijgt van een multinational. Kost Nestlé helemaal niks. En iedereen maar geloven dat de bloggers wel te vertrouwen zijn, maar daar hadden we het al een keer over.

Papier duurder dan kip
Mensen die wat aan te merken hebben op deze gebakken lucht, worden eensgezind door de foodblogger community weggezet als azijn plassende zuurpruimen. Het zij zo.

En tóch. we moeten het ze na geven, de Maggimannen*. Velletjes papier verkopen, besmeerd met industrieel vet, suiker, zout en wat kruiden(aroma's) om kip mee te bereiden. Omgerekend zijn de velletjes papier per gram meer dan twee keer zo duur dan kipfilet. Uiteraard hebben we het dan over plofkip, maar we moeten er ook niet aan denken dat een volwaardige kip dermate triest zou moeten eindigen.

woensdag 11 februari 2015

Schokkende schok der herkenning

Het begon zo leuk, een betoog over de onwenselijkheid van 'positieve keurmerken' in de Volkskrant. De argumenten waren stuk voor stuk doordacht, maar de uitwerking was - we raken hier aan de uiterste uiteinden van onze diplomatieke uitdrukkingsvaardigheid - minder lucide.

Gustaaf Haan, wil namelijk één woord voor alle producten die niet-biologisch, niet-diervriendelijk, niet-slaafvrij, niet-etc. zijn. Dat klinkt heel handig en gemakkelijk en klantvriendelijk voor de verwarde consument. Maar het is een paard van Troje.

Duurzaamheidsouderlingen
Het idee van meneer Haan leidt net zo min tot een betere wereld als elke andere vorm van fundamentalisme. Het zou al snel leiden tot een raad van duurzaamheidsouderlingen die aan de hand van een protocol mag gaan bepalen wat wel en wat niet door de beugel kan.

We zien het al voor ons. Eerzame bakkers die een negatief label krijgen omdat vrouw of kind wel eens meewerkt (uitbuiting, kinderarbeid). Of een boer die zijn dieren laat slachten bij een slager die niet biologisch is omdat hij niet wil dat zijn dieren uren op transport moeten naar een biologisch slachthuis*.

Plofbrodenbakker
Nu al leidt dat laatste er toe dat zo'n boer geen biologisch keurmerk op zijn vlees mag plakken, maar als we gaan doen wat meneer Haan wil, krijgen de rundersaucijzen van onze eerzame boer en die kleine ambachtelijke bakker hetzelfde negatieve label als het vlees van de kiloknaller en de plofbrodenbakker.

Eigenlijk staan we nog steeds achter ons oorspronkelijke idee waarbij al die positieve keurmerken worden afgeschaft door een handjevol negatieve. Nét iets genuanceerder én het laat mensen nadenken over hun eten en wat ze belangrijk vinden. En volgens ons is eten veel te belangrijk om niet over na te denken.


vrijdag 23 januari 2015

Voorgekookt, uitgekookt

Kookromantiek
Noem ons verstokte romantici, maar wij gruwen van voorgekookt koken. Dus worden wat wat chagrijnig van een product als Maggi Mals en Kruidig®™. Dat zijn vier velletjes bakpapier besmeerd met vet (35%), suiker (21%), zout (19%), wat kruiden(-aroma's) en hulpstoffen.

Het spul kost €1,45 terwijl de consumentenprijs voor een hele rol bakpapier ongeveer €0,80 is (bij een niet-zo-goedkope grootgrutter). Levert dus een heel aardige marge op.


Kwade bedoelinkjes
Eveneens uitgekookt is de marketingstrategie van Maggi. Ze sturen wat dozen met groenten naar foodbloggende dames en die schrijven in hun onnavolgbare proza, dingen als, "Het resultaat is inderdaad erg mals en smakelijk en lekker gekruid. Samen met wat geroerbakte groenten heb je al een goede maaltijd. Als je normaal gesproken een hele kipfilet in de koekenpan bakt, kan het resultaat nog al eens een beetje saai en taai zijn. Dat is zeker niet het geval als je deze vellen gebruikt. Het is een makkelijke manier om je kipfilet te bakken, zonder vet en kruiden toe te voegen. Een prettige bijkomstigheid is ook dat je pan vrij schoon blijft." 

Zulks kost de afdeling marketing minder dan niks en wie verdenkt die schattige foodblogstertjes nou van van kwade bedoelinkjes*.


Culinaire klassiekers
Maar laten we met een vrolijke noot eindigen. We willen Maggi nageven dat ze niet van de straat zijn. Ze kennen hun culinaire klassiekers en wellicht kijken ze af en toe naar Alfons Schuhbeck op de BR.

Julia Child gebruikt de techniek (bakpapier inzetten als alternatieve deksel om extra veel smaak te behouden) o.a. bij de Suprêmes de volaille à lá archiduc. Dat is een erg lekkere bereiding van kipfilet, met ui, paprika en room. Schuhbeck knipt zijn bakpapieren 'deksels' ook bij het bereiden van groente en hij zet het zelfs in om uien te bruinen. In het laatste geval wordt de bodem van de pan belegd met papier en gaan de gehalveerde uien met het snijvlak op het papier. Ze worden dan mooi egaal bruin zonder te verbranden.

Dus doe uzelf een lol, laat die enge maggivelletjes links liggen, sla een fikse hoeveelheid bakpapier in en kook zelf.



zondag 11 januari 2015

Gebakken peren

Omdat het seizoen en het weer er naar is, een recept om eens lekker mee bezig te zijn. Het gaat niet echt over gebakken peren, maar toch. Uiteindelijk levert het wel een mooie chutney op. Het is van onze deelnemer Kitty's Jam, kortom van een echte deskundige. Uiteraard hoeven haar chutney's en jams niet zelfgemaakt te worden, maar kunnen ze ook gewoon worden besteld.

Basisrecept Stoofperenchutney

Ingrediënten
1 kilo schoongemaakte stoofperen, gehalveerd
0,3 liter azijn
3 grote uien ( ongeveer 400 gram)
3 flinke tenen knoflook
Stukje verse gember ( ongeveer 1 cm, gewassen, met schil, in plakjes) 
3 kruidnagels 
1 stokje kaneel 
80 gram rozijnen
200 gram honing 
Snuf zout.
Desgewenst tabasco, sambal of reepjes verse rode peper toevoegen.

Bereiding
  • Maak de stoofperen schoon, halveer ze.
  • Kook ze samen met het kaneelstokje, de kruidnagels en de plakjes gemberwortel in een ruime bodem water op zacht vuur circa 30 minuten.*
  • Verwijder en bewaar het zakje kruiden. Pureer de stoofperen met kookvocht kort ( 2 seconden) in de blender, of snijd ze met de hand in kleine stukjes.
  • De schoongemaakte uien en knoflook samen met de azijn en eventueel een half rood pepertje tot een dikke brei blenderen, of met de hand fijnsnijden.
  • De stoofperen, het zakje kruiden, het uienmengsel, de rozijnen, het zout en de honing in een pan met dikke bodem op matig vuur aan de kook brengen.
  • Laat het mengsel een paar uur op zacht vuur inkoken tot het een stevige brei geworden is. Roer regelmatig om aanbranden te voorkomen. 
  • Verwijder het kruidenzakje. Vul schone potten met de stoofperenchutney. Draai het metalen deksel goed aan en laat even een paar minuten omgekeerd staan.
Nog wat tips
Na een maand is de chutney goed op smaak. Hoe langer de chutney staat, hoe lekkerder hij wordt!
Ongeopend is de chutney enkele jaren houdbaar. Na opening in de koelkast bewaren, dan blijft de chutney nog circa een half jaar goed.

Gebruik voor het kruidenzakje papieren theezakjes (T-sacs), verkrijgbaar bij gespecialiseerde koffie/theezaken, drogisterijen, huishoudzaken en FOODbazar. Je kunt ook een thee-ei gebruiken, maar check eerst of het metaal niet reageert met de azijn.

Wat is chutney en waar eet je het bij?
Chutney is een Indiaas bijgerecht, dat via de Engelsen in Europa terecht is gekomen. De mangochutney is verreweg de bekendste. Maar in feite kun je van alle soorten fruit en van veel groenten heerlijke chutneys maken.
Doorgaans zijn de Indiase chutneys mild van smaak, omdat deze gerechten vaak al behoorlijk gekruid en pittig zijn. In Europa worden chutneys vaak wat pittiger gemaakt, juist om gerechten die wat vlak van smaak zijn wat meer body te geven.
In Suriname zijn (mango)chutneys uitgesproken pittig.

Chutneys kun je op veel manieren eten: bij rijst- en pastagerechten; bij vlees, worst, kaas; op pannenkoek en wrap; in een saus, soep of dressing; bij stamppot; bij de barbecue; op een stokbroodje, als broodbeleg, kortom als je de slag een maal te pakken hebt ontdek je steeds meer toepassingsmogelijkheden.
De stoofperenchutney past mooi bij bijvoorbeeld een blauwe kaas of bij rode kool en puree.

Je kunt de stoofperen uiteraard vervangen door ander fruit of groente, als je verhoudingen met en tussen de overige ingrediënten maar in tact laat.

Kitty Penninga


maandag 5 januari 2015

Pittige pasta met garnalen

Dit recept leent zich bij uitstek voor fileja al peperoncino, een pastasoort die om ijzerdraad wordt gewikkeld en die heel mooi sauzen opneemt. De peperoncino is op smaak gebracht met spaanse peper. Overigens passen de andere fileja-soorten ook prima bij dit gerechtje.
  • 2 eetlepels olijfolie
  • 500 gram gepelde garnalen (darmkanaal verwijderd)
  • 1 fijngesneden spaanse peper
  • paprika
  • zout
  • uitje, goed fijngehakt
  • 4 teentjes knoflook (idem)
  • 500 gram tomatenblokjes uit blik
  • 1deciliter kippenbouillon
  • 1 eetlepel basilicum
  • 1/4 theelepel oregano
  • 1 dl ongeslagen slagroom
  • 200 gram pasta, bijvoorbeeld fileja

Verhit de olie op een matige vlam in een flinke koekenpan. Voeg de garnalen toe, draai ze na een minuut om (ze zijn dan roze geworden). Terwijl ze bakken bestrooien met de peper, paprika en zout zodat elke garnaal wordt bedekt. Bak niet teveel garnalen in één keer, want anders bakken ze niet mooi bruin door het vele vocht dat vrijkomt. Wees ook niet te zuinig met de kruiden. Draai ze nogmaals om en bak nog twee minuten.
Breng het water aan de kook voor de pasta en kook de pasta al dente. Verplaats de garnalen naar een bord en probeer zoveel mogelijk olie in de pan te laten. Doe de ui en de knoflook in de pan en laat de ui langzaam glazig worden terwijl u regelmatig roert.

Voeg de tomaten en de bouillon toe en daarna de basilicum en oregano, brengt het aan de kook en laat alles dan zachtjes sudderen. Roer af en toe en en laat het geheel wat reduceren. Breng alles op smaak met zout en peper en voeg de room toe.

Doe zowel de garnalen als de pasta in de pan en breng alles op een matige vlam op temperatuur, proef nogmaals en corrigeer - zo nodig  - de smaak.

dinsdag 30 december 2014

Soufflé au chocolat

Zelf koken betekent dat dingen mis kunnen gaan, al het andere koken is IKEA-koken. Dat het mis kan gaan lijkt een nadeel, maar zonder kans op mislukking geen kans op voldoening.

Een van die gerechten waar (hobby)koks tegenop zien is de soufflé. Die dingen zouden al het loodje leggen bij de minste of geringste luchtdrukwisseling. Volgens ons is dat een hardnekkige mythe, maar het maakt wel dat men met een gelukte soufflé kan scoren.

Veel soufflé's kunnen worden gemaakt op basis van een basis die zich leent voor een groot scala aan varianten. Die basis bestaat uit een met eidooier  en -witten verrijkte bechamelsaus. De chocoladesoufflé vraagt echter om een andere benadering. Chocolade is van nature zwaar en voorkomen moet worden dat de soufflé een soort warme pudding wordt. Zodoende wordt de bloem vervangen door maïzena, aardappelzetmeel of rijstbloem, minder eidooiers en kiest men voor een langere garing.

  • 1 grote soufflévorm of vier kleine (ramequins)
  • verwarm de oven voor op190ºC
  • boter en bloem om de vorm(en) te bloemen

Besmeer de binnenkant van de ramequins met de boter, smeer op het laatst van onder naar boven en zorg ervoor dat de hele vorm is egaal bedekt met een laagje vet. Doe een lepel bloem in de vorm, rol de bloem door de vorm en tik de vorm ondersteboven op een snijplank om van de overtollige bloem af te komen.

  • 90 gram pure chocolade of couverture (callets)
  • 2 eetlepels sterke koffie

Doe koffie en chocolade in een steelpan met een dikke bodem en verwarm alles op een matige vlam totdat de chocolade helemaal is gesmolten. Zet dan de pan in een bak heet water om het vloeibaar te houden.

  • 25 gram maïzena
  • 3 dl melk
  • 50 gram suiker
  • 3 eidooiers

Doe de maïzena in een pan met drie eetlepels van de melk, maak daar met een garde een glad papjes van. Voeg de rest van de melk en de suiker toe en breng het bij een matige vlam, al roerend aan de kook. Laat drie seconden koken, maar blijf roeren. Neem de pan van het vuur.  Voeg de chocolade toe en roer tot alles goed is gemengd.

  • 25 gram zachte boter

Verdeel de boter over het mengel, roer door en laat alles afkoelen tot het lauwwarm is.

  • 5 eiwitten
  • snufje zout
  • eetlepel suiker

Zorg voor een goed ontvette beslagkom. Maak deze bij voorkeur schoon met wat citroensap. Druppel na het droogmaken van de kom wat citroensap in de kom - het eiwit blijft dan beter 'staan'. Doe het zout bij het eiwit en sla het eiwit met een mixer (zorg ook hier voor goed ontvette gardes) tot zich zachte pieken vormen. Voeg de suiker toe en ga door met kloppen tot er harde pieken blijven staan.

  • 3 eidooiers

Doe het chocolademengsel in een grote beslagkom, Sla de dooiers er allemaal tegelijk doorheen. voeg dan een kwart van het eiwit toe en sla ook dat door het mengsel. In deze fase mag dit zonder veel beleid. Voeg dan de rest van het eiwit toe. Spatel het met beleid door het chocolademengsel, want voorkomen moet worden dat de lucht eruit wordt geslagen.

Doe het mengsel in  in de vorm of verdeel het over de ramequins, maar vul nooit verder dan ongeveer 3/4.

  • Poedersuiker in een strooier/zeefje.

Plaats de soufflé in het midden van de oven.

Na ongeveer 35 minuten (25 minuten voor de kleine vormen) of wanneer de soufflé ongeveer drie centimeter hoger is dan de rand van de vorm, kan de poedersuiker snel over de soufflé worden gestrooid.

Na nogmaals 10 respectievelijk 8 minuten is de soufflé gaar (eventueel kan dit worden gecontroleerd door een mes in de zijkant te steken. Komt het mes er schoon uit, dan is de soufflé gereed.

Bron: Mastering the Art of French Cooking Vol I, Julia Child e.a. ISBN 0 14 046,119 1