De enig werkzame optie

Op het blog van NRC Next een conversationstarter over gebruik van antibiotica in de veeteelt. De titel: Alleen consumenten die biologisch eten en daarvoor betalen, mogen zeuren over antibiotica: Veehouderij gebruikt minder antibiotica, maar het verkoopt niet.

Het stuk is een commentaar op een noodkreet van Irene van de Voort, van Remeker. Het is verleidelijk om helemaal mee te gaan in het betoog, maar toch wilde ik dat niet doen.

Irene heeft volkomen gelijk, maar het is wel een theoretisch gelijk. Het geldt voor de goed geïnformeerde, geïnteresseerde medemens, die in staat is om priegelige voedseldeclaraties te lezen en te begrijpen, maar gaat voorbij aan mensen die in de veronderstelling leven dat de overheid wel waakt over hun gezondheid, die vertrouwen heeft in keurmerken als Ik Kies Bewust en het sterrensysteem van de Dierenbescherming, dat heet te staan voor een beter leven voor dieren als kippen, varkens en runderen en die afhaakt bij corps 5 en woorden als monosodiumglutamaat.

Als hij of zij echter ontdekt dat een ‘bewuste keuze’ hetzelfde is als een heel klein beetje minder sluipsuiker en dat de Dierenbescherming vindt dat kippen die met 14 lotgenoten een vierkante meter hok moeten delen (inclusief vrije uitloop) zó'n goed leven hebben dat ze twee sterren ook al hebben ze geen snavel meert* … dan laat de reactie zich raden. Die consument vertrouwt vervolgens geen enkel keurmerk meer.

Een dode meer of minder
Die consument kan zich bovendien niet voorstellen dat overheden een beperkt bedrijfsbelang voorrang geven op de volksgezondheid. Diezelfde consument had zich misschien ook al eens verbaasd over de gang van zaken rond de q-koorts waarbij omwonenden van getroffen bedrijven niet mochten weten dat ze gevaar liepen. Het bedrijfsbelang gaat immers vóór een dode meer of minder. En was er niet ook nog iets als antibiotica, dat laatste redmiddel, dat steeds minder werkzaam wordt als gevolg van diezelfde bedrijfsbelangen... dus om nu alle vertrouwen in een integere overheid te stellen is ook wel veel gevraagd.

Wijzen naar de consument is dus wat simplistisch, wijzen naar de boer is ook geen zinvolle optie, die zit in een grid lock. Zo maar het roer omgooien komt meestal neer op financiële zelfmoord. Wijzen naar de overheid die economie boven volksgezondheid stelt..? Ook geen optie omdat wij als kiezers… toch denk ik dat dát de enige werkzame optie is.

Appels & Peren & Kippen & Koeien

Het is vaak lekker je te wentelen in je eigen gelijk, om op een novemberige maandagmorgen te beginnen aan een krantenartikel waarmee je het bij voorbaat eens bent. Minder leuk dus als dat feestje wordt bedorven omdat de auteur wat gemakzuchtige stellingen poneert, die kant nog wal raken en waarbij de ene na de andere appel met een willekeurige peer wordt vergeleken...

Mijn chagrijn betreft een stuk in Trouw van vandaag, 7 november 2011. Het gaat over hergebruik van voedsel, over smullen van kliekjes. Dat laatste heb ik uiteraard gecursiveerd omdat ik dat haast net zo erg vind als de uitdrukking yummie voor iets dat lekker is. Ik ben erg voor zelf koken en ik vind hergebruik van restjes culinaire creativiteit in optima forma. Zodoende - maar ook om de smaak - ben ik een liefhebber van knödel. Maar dan komt het...

Dierenwelzijn in Pyonyang
De auteur in kwestie vindt dierenwelzijn een wel "erg Nederlandse discussie". So what, denk ik dan, moet het besef dat dierenwelzijn van dieren belangrijk is eerst zijn doorgedrongen tot in Pyongyang voordat het een relevant onderwerp wordt?

Daarnaast pleit hij voor fond als smaakmaker in een vegetarische soep om deze een echte vleessmaak te geven. Ik werk zelf graag met fond, maar wat er duurzaam aan is, ontgaat me. Als je soep wilt met een echte vleessmaak, kan je beter gewoon beginnen met een vlees- of kippenbouillon in plaats van eerst een bouillon te maken, deze in te dikken en die dan weer te verdunnen.

Maar het wordt nog erger. Zo plaatst hij een terloopse opmerking over de duurzaamheid van rundvlees. "Rundvlees heeft een zeer slechte ecologische voetafdruk. Het kost veel energie, water en ruimte." "De ecologische voetafdruk" [van kippen] "is een stuk gunstiger: 40% van die van rundvlees." Is dat nu ineens ongeacht of het biologische kippen, scharrelkippen of kooikippen zijn? Waarvan bij de laatste twee standaard de snavel wordt afgeknipt of gebrand, maar goed, dat was geen thema in zijn betoog, want te Hollands.

Dan liever een vinexwijk
Op gebied van ruimte scoren kippen inderdaad super, met 15 tot 17 kip per vierkante meter. Daar kan geen koe tegenop. Ik vraag me wel af of het vanuit een duurzaamheidsperpectief echt heel erg is dat er koeien rondwandelen in gebieden die niet voor akkerbouw geschikt zijn. Inderdaad, je kan daar ook een megastal voor kippen neer te zetten, een vinexwijk of een bedrijventerrein.

Nederlandse koeien, veelal in natte polders, verbruiken vast heel veel water, maar of dat erg is. Daarnaast zijn er koeien die nauwelijks of niet worden bijgevoerd en als ze worden bijgevoerd, dan niet met graan of soja uit droge streken (kom maar eens bij die van ons kijken). Ik wil maar zeggen, de ene koe is de andere niet. Er zijn heel veel koeien, die nooit een grasspriet zien, die voornamelijk graan, mais en soja eten. Die hebben inderdaad een heel slechte ecologische voetafdruk, maar dat geldt dus niet voor alle koeien.

Ik heb de opmerking over de energiebelasting niet behandeld, want ik weet het gewoon niet, maar ook hier heb ik het idee dat appels met peren worden vergeleken. Ik heb wat vragen uitgezet, dus wordt vervolgd